Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
UI
onderzocht, dat er na hem voor anderen weinig meer te doen overbleef. Op
zijne theorie bouwt men steeds voort. Ons bestek en het doel van dit leerboek
gedoogen niet, hieromtrent in meer bijzonderheden te treden. Dat wij thans de
polarisatie, door dubbele breking voortgebragt, kortelijk overwegen.
Laat tnnop (zie fig. 266) de hoofdsnede d 6 ƒ/i in fig. 264» of eene daaraan
evenwijdige en ook loodregt op de oppervlakte a c gerigte snede voorstellen;
n O stelt derhalve de optische as voor; zij a 6 de op het vlak m n vallende licht-
straal. Er treden nu bij c end twee stralen uit het kristal, die aan elkander even-
wijdig zijn (zie blz. 361). Doet men deze, ongeveer onder den polarisatie-hoek, op
eene glazen plaat vallen, terwijl de hoofdsnede mno p loodregt op het vlak van het
glas is gerigt, dan wordt de straal c e teruggekaatst en d/niet. Draait men den
spiegel 90' of een' kwartcirkel om, zoo wordt alleen df teruggeworpen. Hieruit
zien wij, dat de ethertrillingen van den straal bce plaats grijpen in eene
rigting, loodregt op de hoofdsnede mn p o of evenwijdig aan den spiegel, en
die van den straal b df evenwijdig aau de hoofdsnede; de trillingen des straals
bce verbeelden dus loodregt op het papier plaats te hebben; de afwijking der
etherdeelen is daarom door punten in het verkort voorgesteld; de ether trillingen
van 6 d ƒ zijn evenwijdig aan de doorsnede of aan het papier; zij worden daarom
door lijntjes afgebeeld. De trillingen van ecb zijn altijd evenwijdig aan de sneden
rs, die men loodregt door de hoofdas n o doet gaan, in welke rigting ook ab
opvallen en als bc gebroken mogen worden. De trillingen van b df echter
veranderen van rigting bij elke andere ligging, die ab of 6verkrijgt. Zie-
daar eene reden te meer, waarom men b c den gewonen en b d den buitengewonen
straal noemt. Valt ab zoodanig op mn, dat b d, tengevolge der breking even
wijdig loopt aan de hoofdas no, zoo zijn de ethertrillingen van bd, zoowel als
die van bc, loodregt op no; in dat geval vormen beide stralen eenen enkelen
lichtstraal, en door de beide loodregt op elkander en op o n staande trillings-
rigtingen wordt de polarisatie opgeheven.
De vermelde wet, dat de twee deelen van den dubbel gebrokenen straal door
die breking tegenovergesteld gepolariseerd zijn, eu wel de eene (de gewone) in
het vlak der hoofdsnede zelf, en de tweede (de buitengewone) in een vlak, dat
daarop loodregt staat, maakt de volgende waarheid duidelijk: wanneer een ge-
polariseerde lichtstraal, bij voorbeeld die, welke door den analyseur F (zie fig.
259) teruggekaatst wordt, zoodanig door een kalkspaath kristal wordt opgevan-
gen, dat de ethertrillingen loodregt op de hoofdsnede mnop fig. 266 plaats grij-
pen, of dat het polarisatie-vlak evenwijdig is aan die snede, zoo ondergaat die
lichtstraal geene verdeeling, hij wordt gewoon gebroken, het gewone beeld des
lichtgevenden punts wordt waargenomen; geschiedt evenwel het invallen van den
gepolariseerden straal in dier voege, dat de ether trillingen evenwijdig aan de
hoofdsnede zich uitstrekken, of, wat hetzelfde is, dat het vlak van polarisatie lood-
regt op de doorsnede staat, zoo grijpt alleen de buitengewone breking plaats:
men ziet het buitengewone beeld.