Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
Fig. 257.
.489
eerste achtste part eener seconde in de rigting a c door hem afgelegd, meer
bedragen dan de helft van a c, en dus over het midden van a c reiken ; in de
tweede ^ seconde zal dus die weg kleiner zijn dan in de eerste, in de derde ^
seconde is de weg gehjk aan dien in de tweede, in het vierde ^ deel des tijds
weder gelijk aan het eerste, in de vijfde ^ seconde klimt de slinger naar d en
loopt weder meer dan de heUt van a d af, enz. Op dergelijke wijze slingeren
nu de etherdeelen.
Stel eens, dat het etherdeeltje a fig. 257 door het eene golvingsstelsel in de
rigting b c, door het andere regthoekig op
het eerste in de rigting a d heen en weder
slingert, en Iaat het eerste golfstelsel het
tweede een vierde deel eener golf vooruit zijn,
dan heeft het deel a. onderden invloed van
het eerste stelsel reeds zijne geheele trillings-
snelheid bereikt, wanneer zijne beweging on-
iler den invloed vau het tweede eerst aan-
vangt. Door het eerste stelsel slingert nu het
etherdeel a in de eerste achtste part eener
seconde tot in p, door het tweede stelsel
tot in m; a zal dus de diagonaal a r
doorloopen; in de tweede achtste part der
seconde, zoude het etherdeel door het eerste stelsel tot in c of 5 gebragt zijn,
door het tweede echter tot in n of n': het doorloopt dus den weg r s; in het
derde achtste deel der seconde zou het door het eerste stelsel tot in p of in n
zijn terug gevoerd, door het tweede tot in e of ^ ; het etherdeel legt derhalve de
diagonaal s g af; in de vierde achtste part der seconde zou het eerste stelsel het
deel a in a of in c hel>l)en doeu aankomen, het tweede tot in d; de weg q d
zal de resulterende dier beide krachten zijn; en wanneer wij nu op dergelijke
wijze met de andere helft des cirkels te werk gaan, zien wij op eene zeer na-
tuurlijke wijze de cirkelvormige beweging te voorschijn treden. Men noemt
deze beweging des slingerenden etherdeels in het overwogene geval regts gedraaid;
maar is nu het tweede der aangenomen golfstelsels het eerste een vierde eener
golf vooruit, dan had de beweging links gedraaid plaats gegrepen. Iu geval de
sterkte der beide golfstelsels niet even groot is, of wanneer het verschil der
slinger toestanden anders is dan een vierde of helft van den tijd, of wel den
geheelen tijd voor eene slingering benoodigd, zoo slingeren de etherdeelen in
ellips-vormige of langwerpige kringen, het licht is dan ellipsvormig gepolariseerd.
Er bestaan verschillende toestellen, om de vermelde ethertrillingen en polari-
satie verschijnselen aanschouwelijk te maken, doch ons bestek gedoogt niet, om
hierover in meer bijzonderheden te treden; alleen willen wij nog vermelden,
dat men zich eenigermate de trillingen van regtlijnig- cirkel en ellipsvormig
gepolariseerd licht door een slinger zal kunnen voorstellen. Hiertoe verbeelde