Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
316
gevangenen met elkander spraken. Men zegt, dat het zachtst uitgesprokene woord
naar schreeuwen, hoesten naar donderen en het uitslaan van een' zakdoek naar
een pistoolschot geleek. Men vindt iu de natuur ook plaatsen, die te dezen
aanzien merkwaardig zijn; de holle oppervlakte eener grot vangt somtijds het
geluid van eenen waterval zoo volkomen op, dat meu op zeker punt dezer grot
geplaatst wordende, meenen zoude, alles rondom ons ineen te hooren storten.
Het verklaart zich door het bovenstaande, waarom meu iu het midden vau eeuen
ronden koepel zulk een sterke echo hoort, en waarom meu zegt in eene holle
zeeschelp of hor^u het geruisch der zee te kunnen vernemen, iels, waarmede
meu zich als kind vaak vermaakt; de schelp toch vangt alle geluidsstralen, hoe
zwak ook het geluid zij, tegen de holle oppervlakte op, en kaatst ze vereenigd
in hel oor terug.
De scheepsroeper is op grond van de terugkaatsing der geluidsstralen zamen-
gesteld. Het geluid namelijk wordt aan den binnenwand van den roeper zoo-
danig teruggekaatst, dat al de geluidsstralen evenwijdig aan elkander de buis
van het trechtervormige werktuig verlaten, zoodat zij dus op een punt kun-
nen gerigt worden. De scheepsbevelhebber bezigt het, om te midden van het
geloei des winds of het geraas der golven zijne bevelen te geven, als ook om
andere schepen aan te roepen. Uit proefnemingen is gebleken, dat de roeper
de menschelijke stem nog op 5000 el afstands verstaanbaar kan maken.
De hoorbuis, van welke men doove menschen zich wel ziet bedienen, heeft ten
doel, om in de wijde opening van het korte trechtervormige werktuig eene me-
nigte geluidsgolven op te vangen, in een punt te vereenigen en alzoo door de
naauwe opening binnen het oor te leiden.
Gaat van deu spreker tot den hoorder eene buis, dan verliest het geluid bijna
niets van zijne kracht, omdat de geiuidstrillingen zich niet verspreiden kunnen,
maar door eene gedurige terugkaatsing bij elkander worden gehouden. Men
noemt zulke buizen spreekbuizen. De verspreiding vau het geluid naar eene zijde
wordt ook tegengegaan door eenen vlakken wand, of door de oppervlakte van
een stil water; hierop maakte ik u reeds vroeger opmerkzaam. Doormiddel
der spreekbuizen wordt het zoogenaamde onzigtbare meisje, hetwelk men in
een spel op de kermissen wel eens zal aangetroffen hebben, het vermogen ge-
schonken om waar te zeggen. Gewoonlijk wordt door iemand, die zich met
den vrager door middel van spreekbuizen in gemeenschap stelt, op de vragen
geantwoord.
Toepassingen.
Waarom doorwerkt men sommige snaren met metaaldraden of legt er eenen
metaaldraad overheen ?
Waarom is het zoo moeijelyk eene groote basviool (contrabas) goed te stem-
men, eu waarom klagen zij, die haar slechts nu en dau bespelen, doorgaans
over eene hevige vermoeidheid ?