Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
334
luidsstralen volgens de hjn p r, dat is loodregt op het vlak o o', dan zullen zij
ook loodregt worden teruggekaatst, en men zal in p de echo vernemen. Den
afstand iu aanmerking nemende, dien het geluid in eene seconde doorloopt,
kan men berekenen, hoeveel lettergrepen eeue echo wel kan terugkaatsen. Voor-
onderstelt, dat men in p 340 el van de terugkaatsende vlakte oo' verwijderd is,
dan zal het geluid 1 seconde tijds behoeven, om van p tot aan gezegde vlakte te
komen en weder 1 seconde, om van daar totp terug te keeren. Daar men nu in
1 seconde duidelijk en gemakkelijk 7 lettergrepen kan uitspreken, zoo zal de
echo op dien afstand nog 7 lettergrepen terugkaatsen, na men met spreken ge-
ëindigd heeft; de eerste lettergreep zal tot den waarnemer komen, als hij de
laatste heeft uitgesproken. Zulk eene echo, welke meer dan een woord terugkaatst,
noemt men meer-lettergrepige echo, in tegenoverstelling van eene, die slechts
céne lettergreep terugvoert en een-lellergrepige genoemd wordt. Bij de eerste
moet de terugkaatsende vlakte minstens 35 a 36 el van het geluidgevende lig-
c*liaam verwijderd zijn; bij de laatste slechts omtrent 18 el. Is de waarnemer
omringd van verschillende vlakken, die op ongelijke afstanden van hem verwij-
derd liggen, en die allen het geluid naar hem terugkaatsen, zoo verneemt hij eene
veelvoudige echo. In bergachtige landen is zulk eene niet vreemd. Bij de stad Co-
blentz wordt aan den Rijnoever een enkel woord wel 17 malen herhaald, en bij
Milaan wordt door twee evenwijdige muren een pistoolschot wel 60maal gehoord.
Hier wordt dus de toon door de muren aan elkander terug geworpen, even als
twee spiegels elkander het licht toewerpen. Men vindt ook eene veelvoudige echo,
die als zoodanig beroemd is, bij de Lurlei-rots boven St Goar aan den Rijn; bij
de St. George-abdij te Rouaan treft men eene echo aan, die den oorspronkelijken
toon vele veranderingen doet ondergaan : nu schijnt de echo veraf dan nader bij,
nu sterk dan zwak, nu verneemt men slechts ééne, dan weder meer stemmen. Mis-
schien behoort het rommelen van den donder ook wel tot de veelvoudige echo's.
Het galmen en de naklank, welke men in sommige gangen of kerken ontdekt,
zijn niet van de echo onderscheiden, doch de terugkaatsende vlakte ligt te na
bij de geluidsbron, dan dat men den teruggekaatsten toon van deu oorspronke-
lijken zoude kunnen onderscheiden.
Men kan eene oppervlakte zoodanigen vorm geven, dat de gehiidsstralen,
van een punt uitgaande en op deze vlakte stuitende, bij hunne terugkaatsing zich
allen ineen punt vereenigen. De gewelven of de boogsgewijze gebouwde over-
dekkingen van sommige zalen zijn voorbeelden van zulk eene vlakte.
Fig. 152 Zij adefb (fig, 152) de door-
snede van een gewelf, dat lang-
werpig rond gebouwd is, en wel-
ke doorsnede men gewoon is eene
halve ellips te noemen. Laat nu
in het punt c een geluid worden
voortgebragt, dan Ixjwegen zich