Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
263
gewoon droog : de hygrometrische ligchamen of de vochtmeters verloren zelfs zoo
snel al hunne vochtigheid, dat zij zich naar alle zijden bewogen en in elkander
wrongen of trokken; hout en perkament kromden ineen, alsof deze ligchamen
aan eene sterke hitte werden blootgesteld. De lucht had eene donker blaauwe,
met zwart doonnengde kleur. Te midden van de ontzaggelijke ruimte, waarin de
luchtreiziger zweefde, te midden eener zoo ijle lucht, op zulk een' verbazenden
afstand van de aarde, hoorde en zag hij niets, en gevoelde zich als het ware
geheel aan de wereld onttogen Na eene vaart van bijna 10 uren in deze hooge
luchtgewesten te hebben volbragt, daalde hij in den omtrek van Rouaan neder,
en verrijkte de wetenschap met de vele belangrijke ontdekkingen, die hij op zijne
reize gedaan had.
Tot de luchtreizen, die alleen uit vermaak werden gedaan, behoort vooral
die, welke eenige jaren geleden in Kngeland werd bewerkstelligd. De luchtbol,
met weikeu deze reis geschiedde, had eene bewonderenswaardige grootte en er
lieten zich op eenmaal 9 menschen in op. Laat ons eens uitrekenen, hoe dit
mogelijk geweest zij, wij zullen daardoor de vragen» die wij ons aan het begin
der les voorhielden beantwoord zien, en daarenboven zoo wat met de geheele
uitrusting van den luchtbol bekend geraken. Door de opgave van eenen onzer
vaderlandsche geleerden, die bij de opstijging in Londen tegenwoordig was,
zijn wij in de gelegenheid gesteld, om het drijfvermogen vau dit bovenmate
groote ligchaam te berekenen. Weet echter vooraf, dat de bol met steenkolen-
gas, of zuivere koolwaterstof werd gevuld : dit is eene uitvinding van den
luchtreiziger Green, en deze handelwijze bezit vele voordeelen. Het vullen toch
met waterstofgas is zeer kostbaar, daar dit gas, zooals ik reeds heb gezegd, uit
ijzervijlsel of zink en verdund zwavelzuur wordt bereid, terwijl het koolwater-
stofgas eenvoudig door middel van eene der gaspijpen, uit de gasstokerij ko-
mende, in den bol kan worden geleid.
Dit reusachtige ligchaam dan bestaat uit eenen zak, die gemaakt is van breede,
roode en gele reepen zware zijde, aan de binnenzijde bestreken met vloeibare
elastieke gom, opdat er geen gas zou kunnen doordringen. In het geheel is er
1829 el zijde aan gebruikt. Wanneer deze zak gevuld is, heeft hij eene peer-
vormige gedaante, eene hoogte vau 24> eene middellijn vau 15 el, en omtrent
2028 kubieke ellen inhoud. Stellen wij nu, dat een kub. el dampkringslucht
weegt 1,3 pond, en 1 kub. el steenkolengas 5 onsen (dit laatste kunnen wij aan-
nemen, vooral zoo men vooronderstelt, dat het gas tot den bol is toegelaten,
nadat de steenkolen reeds eenigen tijd zijn verhit geweest, als wanneer het veel
ligter is) dan stoot de bol 2028 X 1,3 zn 2636 pond lucht weg, waarvoor
2028 X 0,5 1014 pond gas in plaats komt; laat nu het schuitje en toebe-
hooren wegen 107 pond, het net, dat om den bol wordt gespannen, benevens
de touwen, waarmede het gezegde schuitje aan dat net is verbonden, insgelijks
107 pond. Laat verder het anker en touw, dat medegenomen wordt om den
bol tegen te houden ter plaatse waar men zich gaarne nederliet, 50 pond zwaar