Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
248
liezen invloed des lichts op het mengsel, omkleedt men de flesschen. Waarin men
de oplossing bewaart, met zwart papier en Zet ze op donkere plaatsen.
Het is zeer opmerkelijk, dat dit gas alle kleuren van dierlijken of plantaardi-
gen oorsprong vernielt, waarsdujidijk door uit de kleurstoffen de waterstof weg te
nemen, waartoe het gas zeer groote verwantschap heeft. Men kan hiermede eene
aardige proeve doen. Men neemt vier glaasjes, een met een afkooksel van brazi-»
lie-hout, hetwelk rood gekleurd is, een met inkt, een met een cochenille afkooksel,
en een, waarin indigo is opgelost. Men giet bij deze gekleurde vochten eeu weinig
chloorwater of men leidt er chloor doorheen, en na eenige oogenblikken zijn zij
ontkleurd en hebben een geelacht ig aanzien gekregen. Uit hoofde van dit ontkleu»
rend verinogen, gebruikt men de chloor in dekatoenfabrijken en linnenweverijen,
om gewevene linnens eu katoenen op eene kunstmatige wijze binnen weinige,
oogenblikken te bleeken. Men noemt dit kunstbleckhig, en men wint daardoor
natuurlijk veel tijd. Ook gebruikt men dit gas, of liever het water, dat het in
ruiiue mate heeft opgeslorpt, om gedrukte katoenen en linnens, welker kleuren
en figuren uit de mode zijn geraakt, weder wit temaken. De papierlompen, het
was, enz., verkrijgen er eene groote helderheid door. Het gezegde gas gebruikt i
men insgelijks met goed gevolg, om de lucht te zuiveren van stanken besmet" 1:
ting, dewijl het, zooals boven gezegd is, alle zelfstandigheden van dierlijken c
of plantaardigen oorsprong vernielt. Zoo worden onzuivere lakens en wollen i
Stoffen door water, dat een deel vau dit gas heeft opgelost, vau smetstof out- )
daan. Ook de lucht iu ziekenkamers, besmette paardenstallen, grafkelders, ge-i
vangeuissen, enz., alwaar de besmetting meest door genoemde zelfstandigheden i
ontstaat, worden er door gereinigd ^Men neemt daartoe gewoonlijk chloorkalk, ;i
eene stof, die in elke apotheek thans zeer goe Ikoop te verkrijgen is, en die men I
zich verschaft door eenen stroom chloorgas door kalkmelk of gebluschten kalk
te voeren. Dergelijke chloorhoudende ligchamen noemt men chloruren. Men giet l
bij het gebruik water op deze stof, en voegt er eenige druppels zwavelzuur bij. (i
Even voldoende en even gemakkelijk is het, om in de ziekenkamer een mengsel i
van een deel bruinsteen en twee deelen keukenzout in een theeschoteltje te plaat- |i
sen, en daarop nu en dan een theelepeltje verdund zwavelzuur te werpen. De |;
chloruren, zooals chloorpotasch, chloorsoda, chloorkalk, enz., worden ook wel i
gebruikt bij balseming, of bij het weder opdelven van lijken, in geval van
vermoedelijke vergiftiging of iets dergelijks. Tot hier toe over het chloorgas. i;
De vier gassoorten, waarvan u dus verre eene schets werd gegeven, komen
schier altijd met andere stoffen vermengd voor. Gij hebt dit gezien, want wy ,i
moesten bij allen middelen aanwenden, om ze onvermengd te verkrijgen. De
verschillende zelfstandigheden, die uit eene kunstmatige vermenging van de gas-
soorten met andere stoffen ontstaan, kan ik u niet beschrijven : dit is het on- i
derwerp der scheikunde. Evenwel met nog drie zamengestelde gassoorten, die
dikw^ls voorkomen, wenschte ik u bekend temaken. De eerste bestaat uit wa- u
terstofgas en koolstof en wordt koolwaterstofgas genaamd j dc tweede bevat zuur-