Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
audere vereeniging ontstaan ligchamen, die of geenen of eenen scherpen bijten-
den smaak hebben, zooals kalk, potasch, soda, enz.; deze worden basische oxyden
of ook wel alkaliën genoemd.
Het waterstofgas, ook wei brandbare lucht geheet en, maakt een ,hoofdbestand-
deel uit van het water. Men hield het water vroeger voor eene hoofdstof, eene
enkelvoudige stof; doch de onsterfelijke Lavoisier, een fransch scheikundige, wist
het water in beide gassoorten zuurstof en waterstof te ontleden. Volgens de wijze,
die hij heeft bekend gemaakt (later toch zullen wij een onvergelijkelijk gemak-
kelijker middel daai-toe leeren kennen), verkrijgt men dit gas, wanneer men in
een retortje water warm maakt, en de zich daaruit ontwikkelende dampen doet
vloeijen door eene gloeijende porseleinen buis, die van binnen over de geheele
lengte van schroefvormig gewonden ijzerdraad is voorzien. De neiging van den
gloeijenden ijzerdraad, om zich met de zuurstof te verbinden, grooter zijnde
dan die van de waterstof, om genoemde zuurstof met zich vereenigd te houden,
zoo gaat de waterstof in gas over, die onder eene klok wordt opgevangen,
en de zuurstof vormt met den draad verkalkt of geoxydeerd ijzer. De handel-
wijze, die men bij deze scheikundige bewerking in acht neemt, is door fig. 133
Fig. 133.
duidelijk gemaakt. A is de retort, waarin het gedistilleerd water verhit wordt.
B de porseleinen buis, gevuld met den schroefvormig gedraaiden ijzerdraad. C
is eene slang, die met de buis B gemeenschap heeft, en dient om den stoom, die
soms mede mögt overgaan, te verdikken; het water, daaruit ontstaande, vloeit
in de flesch D. Het waterstofgas eindelijk gaat uit die flesch over in eene tweede
gebogene buis, die met haar gemeenschap heeft, en verzamelt zich zoo onder de
stolp, die op den kwik- of waterbak geplaatst is. Zeer opmerkelijk is het, dat bij
zorgvuldig nameten de gewigtsver meerde ring van het ijzer en de opgevangene
waterstof te zamen juist zooveel bedragen als het verdampte water. Op deze wijze
wordt ontdekt, dat 100 deelen water 8.5 deelen zuurstof en 15 deelen waterstof
bevatten; en het is zeer waarschijnlijk, dat het water, in gewigt uitgedrukt,
bestaat uit 1 deel waterstof en 8 deelen zuurstof. Naauwkeurige proeven hebben
bewezen, dat 2 maten waterstof zich met 1 maat zuurstof vereenigen en alzoo
2 maten waterdamp vormen. Men verkrijgt dit gas ook, doch minder zuiver,
door anderhalf deel zwavelzuur met acht deelen water verdund, '•te Vermengen