Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
Fiij. 89<i.
of wigtjes uit, dan heeft de bal evenzoo-
veel kubieke duimen inhoud als dit getal
grammen bedraagt; want het weggestoo-
tene water is juist gelijk aan de grootte
van het ingeworpene ligchaam,terwijl eene
kub. duim water eene gramme weegt. —
Dit is een zeer geschikt middel, om deu
inhoud, zelfs van de onregelmatigste lig-
chamen, te kunnen bepalen. — De meet-
kunst zou ons hier niet zoo voldoende
kunnen helpen.
Deze proef leert ons, dal elk onder water gedompeld ligchaam eene hoeveelheid wa-
ters wegstoot, die in grootte gelijk is aan de uitgebreidheid van dat ligchaam. Walmeer
meu deze hoeveelheid weegt, en tevens de zwaarte van het ligchaam kent, kan
men daardoor het soortelijk of specifiek gewigt bepalen, men herinnere zich,
wat daarover in de 12' les is gezegd. Hij voorbeeld, bevonden hebbende, dat
een stuk ijzer van 1 pond eene hoeveelheid waters wegstoot, die 125 wigtjes
weegt, en bedenkende, dat deze 125 wigtjes water denzclfden inhoud hebben
als het stuk ijzer van 1 pond, zoo kan men daaruit besluiten, dat voor dezeltile
uitgebreidheden het ijzer 8 maal de zwaarte heeft van water, en 1 kub. palm
yzer dus 8 pond zal wegen.
Maar er bestaat een veel gemakkelijker middel, om de zwaarte der door
een ligchaam verplaatste hoeveelheid vochts te kennen, een middel, hetwelk
Ixjrust op de verklaarde eigenschap der vochten, en waarvan men hier eene
vernuftige toepassing heeft gemaakt.
Fig. 90.
De balans n b (zie fig. 90),
geeft in plaats van door eene
tong of naald, zie fig. 57 en
58, door middel van verdeelde
plaatjes c en d den stand des
evenaars naauwkeurig aan, en
wordt in het punt e onder-
steund. Het is evenwel vol-
strekt niet noodzakelijk zulk
eene balans bij de te vermel-
den proef te gebruiken, iedere
goede balans kan er geschikt
toe gemaakt worden, zooals
verder blijken zal. Aan den
eenen arm hangt de schaal
met het gewigt p, en aan den
anderen een holle koperen ci-