Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page

14
»o
aangeven. Op eene oppervlakte van eene vierkante palm drukt dus voor elke palm
diepte een pond water.
Het is iets zeer opmerkelijks, dat de genoemde regel, ter bepaling van de
drukking op den bodem van een vat, van toepassing blijft, welken vorm dc
vaten mogen hebben. Zijn b. v. de bodems der vaten fig. 80, 81, 82 en 83 allen
Fig. 80. Fig, 81. Fig. 82. Fig. 83.
gelijk van inhoud, en heeft het bovenvlak der vloeistof bij allen denzelfden
loodregten afstand van den onderwand des vats, dan worden de bodems ook
allen even sterk gedrukt, want het product van den bodems-inhoud, ile hoogte
der vloeistof, en hare digtheid of soortelijke zwaarte is dan overal hetzelfde.
Allen dragen dus eene kolom waters gelijk aan die, welke door tittels is aan-
geduid. Proefnemingen hebben de waarheid hiervan bewezen. Te dien einde
heeft men den bodem der verschillende vaten vervangen door eene kwikkolom,
waarop het water drukt, en waardoor het kwik in eene daaraan verbondene
hevelvormige buis opwaarts wordt geperst. De hoogte, waartoe het kwik, bij
de ongelijkvormige vaten, die alle gelijke bodems en dezelfde hoogte hadden,
steeg, was bij allen dezelfde. Het werktuig daartoe dienende is door den na-
tuurkundige van Haldat uitgedacht. Het bestaat uit eene buis a 6 c (zie fig. 84),
die in eene kast of eenen bak
Fig. 84.
ij ij bevestigd en zoodanig in-
gerigt is, dat men er bij a vaten
van zeer verschillenden vorm
kan opschroeven. In de buis giet
men kwikzilver, en teekent door
middel van een beweegbaar
schuine, zoo als men het wel bij
de weérglazen vindt, aan, tot
welke hoogte n het kwik zich
in den arm n c verheft. Op
het einde a schroeft men het ci-
lindervormige vat d, giet hierin
water tot op eene zekere hoogte
h, en teekent weder aan tot
welke hoogte p het kwik in den
anderen arm n c door de druk-
king van het water opstygt.