Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
Fig.
Fig. veel verinogeiicle werking der loaUr- of hydrnstalische
pers, in 1796 door den engelsehen werktuigkundige
Bramah uitgevonden. Ünder fig. 79 vindt uien eene
afbeelding van hare voornaamste deelen. Zij bestaat
uit twee naast elkander liggende, zeer iu grootte ver-
schillende cilinders abcdewtefg, van zwaar metaal
vervaardigd, en die gemeenschap met elkander heblien
dtior de buis ik. Dc kleine cilinder staat in verband
met eenen waterbak h. Ouder de schijf l m, die zich
juist sluitende in den grooten cilinder kan op en neder
bewegen, bevindt zich, even als in den kleinen cilin-
der en de'pijp ik, water, dat zoowel door de klep
V als door eene kraan, in de buis ik aanwezig, kan
afgesloten worden. Dit water wordt door het opwaarts
voeren der stang « o uit den bak li aangevuld. Zoodra
men nu gezegde stang door den hefboom dt?r tweede
soort p 7 ncderdrukt, wordt die drukking door de
vloeistof op de scliijf lm overgebragt, en deze laatste
naar boven gevoerd. Het bovengedeelte rs van de stang,
die waterdigt door den bodem eu het deksel van den cilinder
gaat, kan als pers en het onderdeel u tot het tillen zware
lasten gebruikt worden. Het water kan door eene afleidingsbuis
uit den cilinder a b c d wegvloeijen. Wij hebJjen hier slechts,
zooals gezegd is, eene schets van het werktuig gegeven. In de
buis IJ zijn dus de kleppen weggelaten, welke dienen: T om het
terugkeeren van het water uit den cilinder b d te beletten, 2°
om het water uit dien cilinder en de buis weder in den l)ak h
te doen \loeijen, 3' ten einde het gevaar van barsten van den
wijden cilinder door te sterke drukking te voorkomen. Ook is
de onverplaatsbare dwarsbalk, die boven rs gevonden wordt en eene weder-
standbiedende vlakte aan de drukking biedt, weggelaten.
Berekenen wij eens de buitengewone kracht, die iloor eene waterpers van
middelljare grootte kan worden ontwikkeld.
Stelt dat de middellijn van de groote schijf l m 50 en van de kleine staaf o u
1 duim is; dan biedt de eerste 2500 maal grooter oppervlakte aan liet water
aan dan de laatste, en 1 pond drukking in het punt o zal 2600 j)ond drukking
op den zuiger l m overbrengen. Neemt verder aan, dat do hefboomsarm qp
10 maal zoo lang is als np, dan zal een arbeider iu 7 eene krai ht van 20
pond aanwendende, daardoor de stang »0 met een vermogen van 20 X 10 of
200 pond op het vocht in den kleinen cilinder drukken; maar wij bereken-
den, dat ieder pond drukking in het punt o 250 pond op de schijf l m ver-
oorzaakt, bij gevolg zal 200 pond drukking de schijf lm met een vermogen