Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
133
het medevoeren van eetiigen zwaren last door de moerschroef. In het aan-
gehaalde voorbeeld staat dus dc magt tot den last als 2 tot 600 of 1 tot 300
en het werktuig voert met 1 pond een vermogen uit van 300 pond. De verhou-
ding tusschen magt en last kan nog zeer vergroot worden, en hieruit volgt,
dat de schroef een der vermogendste werktuigkundige hulpmiddelen is, van
welke de mensch zich bedient.
Op eeue schrandere wijze heeft men de schroef dienstbaar weten te maken aan
het berekenen van schier onzigtbaar kleine afstanden.
Gij hel)t gezien, dat het verijrooten van den weg, dien de magt ajiegt, en het
verkleinen van den afstand der schroefdraden bijdraagt, om het einde der schroef
eene zeer langzame beweging te geven. Gij weet ook, dat eene geheele omwenteling
der schroef het einde b o(a (fig. 72 en 73«) eenen geheelen afstand van den
schroefdraad doet doorloopen, eene halve omwenteling eenen halven afstand, een
tu»m//^5<e omwenteling een' twintigsten afstand van den schroefdraad, enz.
Maakt men alzoo 30 schrocfdradpn op eenen duim, zoodat zij een derde
streej) van elkander liggen, dan zal bij eene omwenteling der schroef de punt
b (fig. 72) een dertigste duim of een derde streep afleggen; is nu de cirkel, dien
anders de magt doorloopt, eigentlijk de omtrek van een knop geworden, dieaan
de schroef zelve bevestigd is, is die omtrek in honderd gelijke deelen verdeeld,
en schuift er tevens een stilstaande wijzer over, die aantoonen kan, hoe ver de
verdeelingen op den knop bij het omdraaijcn zijn verplaatst, dan zal een hon-
derdste gedeelte eener omdraaijing de punt der schroef ook een honderdste van
een dertigste duim of ^^^ streep doen afleggen, enz. Men noemt zulke werk-
tuigen mikrometer-schroevcn. Zij dienen, om zeer fijne verdeelingen of wel zeer
naauw bij elkander liggende streepjes op metaal, glas, papier enz. te plaatsen, of
wel om met juistheid dc lengte van een ligchaam te bepalen.
Fig. 73c.
Er zal ook in dit werk wel eens gesproken worden over eene schroef zonder
eind. Zie daarvan in hg. 73r eene afi)celding. Verbeeldt men zich, da/de ho-
7