Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
Lucht. 69
•\vindketel bij de gewone brandspuiten, om een zamenbangenden
en onafgebroken waterstraal voort te brengen.
95. De drukking der lucht heeft een zeer grootcn invloed op
het koken van het water en andere vloeistoffen. Brengt men water
aan het koken, terwijl het kwik in den barometer zeer laag staat
(bij slecht weder) , zoo zal het, zelfs wanneer het sterk kookt,
nog slechts omstreeks 99" C. heet zijn; daarentegen 101® C., wan-
neer de barometerstand hoog is (bij helder weder).
Proef. Eene half met water gevulde kolf wordt zoo lang ver-
warmd, totdat het water kookt, dan van het vuur afgenomen en
Fig 43 schielijk digt gemaakt; het koken zal terstond op-
houden, doch weder goed beginnen, wanneer men
op het bovenste gedeelte van de kolf koud water
giet. Men kan het zelfs op deze wijze aan het ko-
ken brengen, wanneer het nog slechts laauwwarm
is. Inde kolf is bijna geene lucht, want deze is er
door den waterdamp uitgedreven en kon er bij de
afkoeling en verdigting niet weder indringen, daar
dc kurk den weg afsloot. Het water heeft dus bijna geene druk-
king van lucht boven zich en dan kookt het reeds bij eene warmte
van 20° C. De ledige ruimte in de kolf bevat slechts waterdamp
en deze dn\kt in het begin zoo zwaar op het vloeibare water, dat
het koken ophoudt; wordt deze nu door het opgieten van koud
water gedeeltelijk verdigt, zoo vermindert de drukking zoo zeer,
dat een gedeelte van het water met eene kokende beweging weder
luchtvormig wordt. In vele fabrieken, b. v. in suikerraffinaderijen
heeft men eigenaardige toestellen (vacuumpannen), om vloeistoffen
in het luchtledige te koken en te verdampen, namelijk zoodanige,
welke door sterke hitte ligtelijk bedorven worden.
De lucht is het digst in de dalen en op zee, zij wordt des
te ijler, hoe meer men zich van dc aarde verwijdert, dewijl men
dan minder lucht boven zich heeft. Hieruit volgt, dat op een'
berg de barometer lager moet staan en het water eerder moet
koken dan beneden in een dal. Op den top van den Mont-blanc
staat het kwik nog slechts 16 duim hoog in den barometer en het
water geraakt reeds bij 84° C. aan het koken. Men kan derhalve
zoo wel den barometer als het kookpunt van het water gebruiken,
om de hoogte der bergen, die bcstijgbaar zijn, te berekenen.
95. Gelijk hot water onder verminderde drukking eerder kookt,
zoo kookt het langzamer onder vermeerderde drukking. Eene ver-