Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
Waterstof of hydrogenium. 63
11-J grein bevonden hebben. De 10 grein zuurstof van het koper-
oxyde hebben zich dus met grein waterstof tot water verbonden.
87**. Het water bestaat dus, zoo als zijne ontleding (analyse)
en zamenstelling (synthese) onwederlegbaar bewezen hebben :
volgens maat: volgens gewigt:
uit 1 maat zuurstof iiit 8 deelen zuurstof
en 2 maten waterstof en 1 deel waterstof.
deze geven 2 maten waterdamp; deze geven 9 gewigtsdeelen water.
Het groote verschil tusschen de getallen voor de maat en die
voor het gewigt vindt hierin zijne verklaring, dat 1 maat waterstof
16 maal minder weegt dan 1 maat zuurstof. De twee maten water-
stof hebben derhalve slechts 2xj.V , d. i. één achtste van het gewigt
der ééne maat zmirstof.
Wegens de eigenschap van de waterstof, om, met zuurstof ver-
eenigd, water te vormen , heeft men haar ook den naam van hy-
drogenium (watermaker) gegeven; het chemische teeken is dus H.
88. De scheikundige teekenen, die, zoo als gezegd is, door de
eerste letters van de latijnsche namen der elementen gevormd wor-
den, bieden niet slechts een zeer geschikt en eenvoudig middel aan,
om de elementen aan te duiden, maar zij drukken ook tevens eene
vast bepaalde gewigtshoeveelhcid van deze uit, namelijk die, welke
nevens het opschrift van elke afdeeling onder de benaming van aequi-
valentgewigt is aangegeven. O beduidt dus niet alleen zuurstof,
maar 100 gewigtsdeelen (ponden, looden, greinen) zuurstof;H niet
slechts waterstof maar altijd 12| gewigtsdeelen waterstof. Indien
2 elementen met elkander verbonden zijn, zoo duidt men dit aan
door hunne teekens naast elkander te plaatsen; HO b. v. is de
formule voor water; hieruit zien wij niet alleen, dat water uit
waterstof en zuurstof bestaat, maar ook dat daarin steeds 12| ge-
wigtsdeelen waterstof (1 aeq. H) met 100 gewigtsdeelen zuurstof
(laeq. O), of, wat hetzelfde is, 1 gewigtsdeel H met 8 gewigtsdee-
len O verbonden zijn. Bij de meer zamengestelde verbindingen
scheidt men de afzonderlijke leden door eene komma of wel door het
"htceken van elkander, zoo als in het vervolg vanzelf zal blijken.
De kleine cijfers, die inde formulen achter de letters staan, heb-
ben altijd slechts betrekking op het chcmischc teeken, waarnaast
zij staan; de grootere cijfers voor dezelve staande, echter op de 3
of 3 .letters te zamen, waarvoor zij geplaatst zijn. Hi beteekent
diensvolgcus 2 acquivalent waterstof; H» 8 aeq.; 2 H O daaiente-