Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
56 Niet-metalen, of fiieialldiden.
de brandstof verbindt. Het verkortingsteeken voor de zuurstof is
O, de eerste letter van oxygeniuin. Men is namelijk overeenge-
komen , de enkelvoudige ligchamen door letters uit te drukken en
wel door de eerste letter of letters van hunne latijnsehe namen.
WATEBSIOP OF HYDEOGESIUM, (H).
(Aeq. gew. = 12,5, — Spcc. gew. = 0,0693.)
82. Proef. Men kookt water 4 uur lang, opdat al de daarin
bevatte lucht uitgedreven worde, laat het koud worden cn vult
Tig. 31. d^ii daarmede eene kom en een reageerbuisje; het
laatste wordt met den vinger digt gehouden, om-
gekeerd en eerst onder de oppervlakte van het water
weder geopend. Brengt men nu een stukje sodium-
metaal ter grootte van eene lins, dat men aan een'
ijzerdraad heeft gehecht, schielijk onder de opening
van. het buisje, zoo maakt zich het metaal van den draad los en
stijgt, daar het ligter is dan water, iu het glaasje omhoog, draait
in kokende beweging in hetzelve rond cn ontwikkelt daarbij uit
het water eene luchtsoort, die in weinige oogeublikken het water
uit het buisje drijft. Deze luchtsoort is het tweede bestanddeel
van het water en heet waterstofgas. Uit proef 67 is bekend, dat
het sodium eene zeer groote verwantschap tot de zuurstof heeft;
deze is zoo sterk , dat het hier in staat is, aan het water de zuur-
stof te ontnemen, waardoor zijne waterstof vrij gemaakt wordt.
Men sluite de buis weder met den vinger, neme ze uit de kom
en houde er een'brandenden zwavelstok boven; er zal zich aan de
opening eene vlam vertoonen, want het waterstofgas is eene brand-
bare luchtsoort. Drukt men tegen de vochtige binnenzijde van het
buisje een stiikje rood reageerpapier, zoo neemt dit eene blaauwe
kleur aan, er heeft zich hier dezelfde basis, sodiumoxyde (soda)
gevormd, als bij het liggen van het sodium in zuurstof of in de
lucht; zij is in het water opgelost.
83. Wat het sodium reeds bij gewone temperatuur doet, dat
doet het ijzer eerst dan, wanneer het gloeijend is. Laat men door
eene gloeijende ijzeren buis waterdamp strijken, zoo verbindt zieh
het ijzer bij deze hooge temperatuur met de zuurstof van het water;
de waterstof wordt vrij en kan opgevangen worden. Dit was de
methode , waardoor de beroemde ïransche scheikundige lavoisier
voor 60 jaren bewees, dat het water geen enkelvoudig ligchaam
is, maar uit twee luchtsoorten, zuurstof en waterstof, bestaat.