Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
w
550 Dierlijke stoffen.
deze omzetting van eyanzure ammonia in pisstof oogenblikkelijk
plaats, want de zamenstelling van deze is
C, N, H. O,
f Wordt de vloeistof bij eene zachte warmte verdampt en het over-
blijvende met kokenden alcohol uitgetrokken, dan lost deze sleehts
de pisstof daaruit op, die bij bekoeling zich in fraaije, op die van
'/ salpeter gelijkende zuilen afzet.
Uit de urine kan men de pisstof op de volgende wijze afzonde-
ren. Men verdampt 1 ons versche urine op een waterbad, zoover
tot zij eene duune stroop vormt en voegt er dan even zooveel
kleurloos sterk salpeterzuur bij , waardoor een overvloedig kristal-
lijn nederslag ontstaat. De pisstof heeft meer of min basische
eigenschappen en verbindt zich met salpeterzuur tot een in water
moeijelijk oplosbaar zout. Men spreidt de papachtige massa op
een gebakken steen uit, waarin het overvloedige zuur gemakke-
lijk in trekt. Het overblijvende lost men in kokend water op,
filtreert en verzamelt de bij bekoeling zich afzettende kristallen.
Om uit deze verbinding de pisstof in vrijen staat te verkrijgen,
worden de kristallen op nieui^"in kokend water opgelost en zoo
lang met koolzure baryt gemengd als er nog opbruising ontstaat.
Het salpeterzuur verbindt zich met den baryt en als men de vloei-
stof na haar gefiltreerd te liebben , verdampt, kan men uit het
overblijvende door alcohol even als in de voorgaande proef de
pisstof uittrekken.
661*. Van veel practisch belang is de verandering, die de urine
bij lang staan aan de lucht ondergaat. De pisstof verbindt zich
daarbij met 2 atomen water en gaat tot koolzure ammonia over.
pisstof = C,. N, H. O,
en water = O» H.
ontstaat 2 (C O,) en 2 (N H. O).
Een volwassen gezond mensch scheidt in 24 uren gemiddeld door
de urine 30 wigtjes pisstof af. Daar de stikstof in menschenurine
bijna alleen onder den vorm van pisstof bevat is, zoo mag de hoe-
veelheid van deze meer of min beschouwd worden, de maat der
stofwisseling te zijn , die in het ligchaam plaats grijpt. Het is
daarom dikwijls voor den geneesheer bij de behandeling van ziekten
en ter oplossing van vele belangrijke physiologische vraagstukken
van gewigt, de hoeveelheid te bepalen van de pisstof in de urine
bevat. De eenvoudigste wijze die men daartoe volgen kan, bc-