Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
Auorganische bestauddeekn der plurdeit. 517
ascli voorhanden zijn. Onderzoekt men nu ook don bodem, waarop
deze plant verbouwd zal worden, zoo blijkt terstond uit de ver-
gelijking dezer analysen, welke bestanddeelen der aseh de grond
bezit en welkeer nog in moeten gebragt worden, opdat do plant
de voor haren wasdom noodige stoffen daarin vinde.
612. De bouwbare aarde, d. i. de bovenste, donker gekleurde
laag, die de oppervlakte onzer aarde bedekt en waarin de planten
ontkiemen en groeijen , bestaat uit twee zeer versehillende klassen
van bestanddeelen, uit auorganisehe namelijk (kiezelzuur, kiezel-
zure, phosphorznre, koolzure cn zwavelzure zouten benevens chloor-
verbindingen van aluinaarde, kalk, magnesia, potaseh, soda, ijzer)
cn uit organische stoffen, overblijfsels der verrotting van plant-
aardige en dierlijke zelfstandigheden (humusachtige stoffen).
Het grootste gedeelte der bestanddeelen van de bouwbare aarde
maken de opgenoemde anorganische stoffen uit. Zij zijn afkomstig
van de verwccring van rotssoorten en steenklompen, die, gedu-
rende honderde eeuwen aan den invloed van lucht cn water bloot-
gesteld , tot steeds kleinere brokken zijn vervallen (265). Deze
verweering gaat ook nu nog ona^ebroken in dc aarde voort cn
wel des te sneller, hoe losser de bodem is eu naarmate lucht en
water er gemakkelijker in kunnen doordringen (braakliggen). Onder
deze invloeden worden de steenmassa's niet alleen mechanisch fij-
ner verdeeld, maar ondergaan ook chemische veranderingen, daar
zich uit dc onoplosbare verbindingen, die zij bevatten, oplosbare
potaseh- , soda-, kalkzouten vormen , welke alzoo door de wortels
der planten kunnen opgenomen worden. Alles wat de verweering
en ontleding der steenen bevordert, b. v. het branden der aarde
(258), vermenging met kalk (240) of zuren (173 , 186) enz., zal
derhalve in den regel ecnen weldadigen invloed op den wasdom
der planten uitoefenen.
De inde bouwbare aarde voorkomende organische stoffen heb-
ben steeds eene bruine of zwarte kleur en worden te zamen on-
der den algemeenen naam van humus begrepen (444). Zij ontstaan
deels door verrotting der jaarlijks afvallende bladeren en takken
cn der in de aarde terugblijvendc plantenwortels, deels door ont-
leding der plantaardige of dierlijke mest, die men daarin brengt.
Dat deze ontledingsproducten laugzamcrhand nog verder in kool-
zuur, anunonia cn water Ontleed worden, cn daardoor veel tot
den krachtigen groei der planten bijdragen, is reeds vroeger ver-
meld , zij werken echter ook nog daardoor gunstig op dc vegetatie.