Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
508
Tlantcitëtojfcn.
lijk aan de alkaloïden hare bijzondere kraehten verschuldigd zijn.
Vele behooren tot de hevigste en gevaarlijkste vergiften, in zeer
kleine hoeveelheden echter tot de krachtigste geneesmiddelen. Één
grein daarvan bezit dikwijls dezelfde kracht, als een of meer
looden van het plantendeel, waaruit zij getrokken was.
De plantenbases worden in hare oplossingen bijna zonder uitzon-
dering door looizuur als moeijelijk of geheel onoplosbare looizure
zouten nedergeslagen. Daarom worden looizuur bevattende vloei-
stoffen , b. V. galnotentinctuur, afkooksels van groene thee of
eikenbast enz. niet alleen als reagentia tot onderkenning der
plantenbases, maar ook als werkzame tegengiften bij vergiftigin-
gen met dezelve gebruikt.
In de planten worden de alkaloïden in den regel met een plan-
tenzuur verbonden aangetroffen. Om ze daarvan te scheiden, gaat
men gewoonlijk zoo te werk, dat de plantendeelen met water en
een zuur overgoten worden, dat sterker is dan het aanwezige
plantenzuur en met de basis een oplosbaar zout geeft (zoutzuur,
zwavelzuur enz.). Voegt men dan bij deze zure oplossing eene an-
organische basis (potaseh, soda, ammonia), zoo wordt de orga-
nische basis nedergeslagen. Behalve deze bereidingswijzen zijn er
eehter nog vele andere, zij zijn veelal omslagtig en wijdloopig,
daar te gelijk met de basis vele andere stoffen uit de plant wor-
den uitgetrokken, welke dikwijls niet dan door de moeijelijkste
zuiveringsmethoden te verwijderen zijn.
597. De belangrijkste organische bases zijn:
Aconitine, uit de aeonitumplant, een wit, korrelig poeder, zeer
vergiftig grein doodt eene musch).
Atropine, uit de belladonna (dolle kervel), namelijk uit den
wortel; kristalliseert in tot bundels vereenigde naalden ; zeer giftig.
Chclidonine, uit het sehildkruid, kristalliseert in kleurlooze
tafeltjes.
China-alkaloïden. Chinine komt met chinazuur verbonden voor-
namelijk in den bast der koningskina voor en is in zijdeachtige
naalden kristalliseerbaar : daarenboven komt zij nog amorph onder
den naam van chinoïdine als eene zwartbruine harsachtige massa
voor; het is een zeer belangrijk geneesmiddel. Hiertoe wordt
meestal de basisch zwavelzure chinine aangewend, welke in witte,
los zamengehoopte naalden voorkomt. Zij is in water zeer moei-
jelijk oplosbaar, maar gemakkelijk in water, dat met zout- of
zwavelzuur bedeeld is. Eene andere zeer naar de chinine gelijkende