Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
Ojilossen en kmtalluefcn. 13
ter eerst na eenige dagen, regelmatige kleine teerlingen van
zout krijgen/
53. Proef. Men losse een lepel vol keukenzout en salpeter in
laamv water op en brenge de oplossing op eene warme plaats, opdat
liet water allengs verdampe; de beide zouten, die in de oplossing op
het innigst met elkander vereenigd zijn, zullen bij het kristalliseren
zich weder volkomen van elkander scheiden. Het salpeter schiet in
langwerpige zuilen aan en bevat geen spoor van keukenzout; dit
in teerlingen, die even eens geheel vrij zijn van salpeterdeeltjes.
Er had derhalve volstrekt geene aantrekking plaats tusschen de
deeltjes van het keukenzout en die van het salpeter, maar het
keukenzout vereenigde zich alleen met het keukenzout, het salpe-
ter met het salpeter, even als of slechts een van deze beide zouten
aUeen in het water opgelost was geweest.
54. Het water neemt in ons klimaat slechts in het koude jaar-
getijde eene vaste gedaante aan, en het is bekend genoeg, dat het
in de sneeuw zoowel als in het ijs dikwerf de regelmatige kristal-
len vormt; men vindt het echter ook nog vast in vele ligchamen,
waarin men het niet vermoeden zou: 1 N. pond ijzerroest b. v.
bevat nagenoeg once, 1 pond gebluschte kalk bijna 3 onee water,
en toch schijnen beide geheel droog. Dit water heet chemisch
gebonden: het is innig verbonden met vaste stoffen, waartoe het
verwantschap heeft. Ook in de zouten wordt het veelvuldig aan-
getroffen , zoo als men aan het bekende glauberzout ligt kau zien.
Proef. Men legge een lood gekristalliseerd glauberzout op eene
wanne plaats: hetzal spoedig zijne doorschijnendheid verliezen en ein-
delijk tot een wit poeder vervallen (verweeren), dat tet naauwemood
nog 1 lood weegt. Hetgeen verloren gegaan is, waswater, en men
bemerkt duidelijk , dat dit water het was , wat aan het glauberzout
kristalvorm en doorschijnendheid gaf; het ontwijkt en de vorm ver-
dwijnt en met dezen tevens de doorschijnendheid. Men noemt om
deze reden het water, dat tot den kristalvorm van vele zouten noodig
is, kristalwater. Salpeter en keukenzout op dezelfde wijze behandeld,
verliezen niets van hun gewigt en worden ook niet ondoorschijnend
of poedervormig : zij bevatten geen chemisch gebonden water,
ZAMENSTELLIKG VAN HEI WATER.
55. Behalve als de oorzaak der merkwaardige verschijnselen,
welke wij in het groot in de indi-ukwekkende werking vau den
bliksem bewonderen, en in het klein door wrijving van verschil-