Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
of pigmenten. 501
van een extract. De namen, die de kleurstoffen dragen, gaan
insgelijks op ine uit en zijn meestal van den latijnschen of griek-
schen naam der kleur afgeleid.
591. Koode en violette verwstoffen:
a. Meekrap, verwersrood, in de fijn gemalen wortel eener
plant, die in Klein-Azie en op vele plaatsen in Europa, inzou-
derlieid ook in Zeeland, geteeld wordt. De versche wortel heeft
eene gele kleur, maar wordt, aan de lucht blootgesteld, onder
opneming van zuurstof rood en levert dan fraaije en duurzame
roode verwstoffen op, b.v. het schitterende turksehe rood, het
kraplak. (De kleurstof heet alizarine of kraprood en is in geel-
roode , in water oplosbare naalden kristalliseerbaar.) De meekrap
bevat daarenboven nog eene gele, eene geelroode en eene bruine
kleurstof.
Guarancine heet meekrap, die eenigen tijd met zwavelzuur is
behandeld. Door het zwavelzuur zijn de stoffen, die de kleurstof
vergezellen, voor een gedeelte verkoold of oplosbaar gemaakt en
deze is daardoor gemakkelijker uit te trekken. Daarom verkiest
men dikwijls de guarancine boven de meekrap, daar zij voordee-
liger en zekerder in het gebruik is , dan deze.
b. Eoodhout (fernambuc- of braziliehout), het fijn gestooten
hart van verschillende Zuid-Amcrikaansche boomen, geeft een
fraai, maar weinig duurzaam rood. Het wordt veel gebruikt ter
bereiding van rooden inkt, van het kogel- of weenerlak enz.
(Kleurstof: brasiline, kristalliseerbaar in geelroode naalden, ge-
makkelijk in water oplosbaar.)
c. Saffloer, de bloembladen van den wilden saffraan, wordt
ter bereiding van een prachtig rozerood (het rood van porceleinen
schoteltjes enz.) gebezigd. (Kleurstof: carthamine, oplosbaar in
water.)
d. Alkannawortel bevat in zijnen bast eene liarsachtige, in wa-
ter onoplosbare kleurstof, waarmede men kleedingstoffen enz. violet,
wijngeest, oliën en vetten echter rozerood kleurt (lippenpomade.)
e. Sandelhout, het tot poeder gemalen bloedroode hout vau
eenen Oost-Indischen boom, bevat insgelijks eene roode, harsachtige
kleurstof (santaline).
f. De in vele vruchten, b. v. kersen, frambozen enz. voorko-
mende roode pigmenten hebben slechts eene zeer geringe duur-
zaamheid en worden daarom slechts tot het kleuren van eetwaren,
liqueuren enz. gebruikt.