Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
490
dun laagje onoplosbare aluinaardezeep (harszure aluinaarde), die
het uitvloeijen van den inkt verhindert. Bij de oudere papierbe-
reiding werden de reeds afgewerkte vellen door lijmwater gehaald
en daarbij vormt zich slechts op de oppervlakte een dun lijm-
laagje; zulk papier laat den inkt uitvloeijen, wanneer er om de
eene of andere reden de oppervlakte afgekrabt is, maar men kan
dit verhoeden, door die plaats met een weinig hars, het best
met sandarak, in te wrijven.
De harsen verbinden zich met bases en hare oplossingen maken
lakmoespapier rood, zij kunnen derhalve als zuren beschouwd
worden.
581. Zamenstelling der harsen. Door de harsen achtereenvol-
gens met kouden en heeten, slappen en sterken wijngeest, en
met aether te behandelen, laten zich uit de meeste derzelve ver-
schillende soorten van hars verkrijgen, die men met de namen
alpha- («), beta- (ß), en gamma- (/) hars onderscheiden heeft.
Derhalve zijn de natuurlijke harsen als mengsels van verschillende
enkelvoudige harsen te beschouv^en. Zij bevatten de drie meest
algemeene elementen koolstof, waterstof, zuiustof (C,H,0). Dat
zij meer zuurstof en minder waterstof bevatten dan de vlugtige
oliën is reeds in 566 vermeld, maar zij behooren altijd nog tot de
waterstofrijke ligehamen, daar zij met eene sterke vlam verbranden.
GOMHAESEX.
582. Wanneer men den stengel van eenen papaver, van salade,
schildkruid, of wolfsmelk doorsnijdt, zoo komt er eene witte of
gele melk uit te voorschijn, die aan de lueht of door zonne-
warmte tot eene gele of bruine amorphe massa indroogt. Dit
melksap bestaat uit eene oplossing van gom, innig gemengd met
fijnverdeelde harsdroppels; het is derhalve eene natuurlijke emulsie.
Naar deze twee nadere bestanddeelen noemt men deze soort van
gedroogde , half gomachtige, half harsachtige plantensappen gom-
harsen of slijmharsen. Vele planten in de warme landen zijn zeer
rijk met dit melksap bedeeld en daaruit worden voornamelijk de
in den handel voorkomende gomharsen getrokken. Tot de belang-
rijkste, vooral voor de pharmacie, behooren:
Ammoniak (gummi ammoniac), het gedroogde sap uit den wor-
tel eener Afrikaansche plant, geelachtig of bruin, van eenen eigen-
aardigen sterken reuk.