Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
484 Plantemtoffen,
absoluten eenigzins, in aether volkomen oplosbaar; de Oost-Indi-
sche echter het gemakkelijkst.
Dammarhars (cowdee) , kleurloos of geelachtig, vrij hard; komt
uit Oost-Indie.
Mastik, geelachtige, doorschijnende kleine droppels, die voorna-
melijk uit eene in Griekenland voorkomende pistaciasoortuitzweeten.
Sandarak, zeer naar de voorgaande gelijkend, maar nog broozer,
wordt van eenige altijd groene boomen in Afrika verzameld.
Gomlak vloeit uit verschillende soorten van vijgenboomen, wan-
neer zij door een zeker klein insekt, eene soort van schildluis,
gestoken worden.
a. Stoklak heet de hars, die aan de boomen zelve ingedroogd is;
b. korrellak die, welke van de bödmen afgekrabt is;
c. schellak, wanneer zij gesmolten enter verwijdering van bij-
mengselen door een doekje gefiltreerd is. Gewoonlijk laat
men de gesmolten hars op breede boombladeren uitloopen,
waardoor zij den vorm van dunne blaadjes verkrijgt. De
beste soort heeft eene oranje, de minste eene bruinzwarte
kleur. Zij is zeer hard en taai en wordt daarom algemeen
ter bereiding van zegellak gebruikt.
Benzoë wordt uit eenen boom in Oost-Indie gewonnen. De in
de eerste drie jaren uit den jongen boom uitvloeijende hars is melk-
wit , de latere echter is geel of bruin. Deze beide soorten worden
te zamengekneed en daarom heeft de gewone benzoë eene naar
amandelmeel gelijkend aanzien. Haar aangename vanillereuk heeft
ze tot een geliefkoosd reuk- en schoonheidsmiddel gemaakt. Zij
bestaat voor i uit benzoëzuur.
Drakenbloed is eene door roode kleurstof bruinrood gekleurde
hars, die uit eenige Oost-Indische palmsoorten verkregen wordt.
Guajak, eene bruingroene hars, die door uitbrading van guajak-
of pokhout wordt gewonnen , wordt veel als geneesmiddel gebruikt.
Evenzoo de sterk laxerend werkende geelbruine.
Jalappehars, die door middel van wijngeest uit de jalappewortels
wordt uitgetrokken.
In de pharmaeie komen nog vele andere harsen voor, als anime-,
tacamahac-, elemihars enz.
571. Aardhars. Behalve de genoemde, moeten nog twee har-
ren vermeld worden, die men uit de aarde graaft, of uit de zee
opvischt, asphalt en barnsteen.
Het barnsteen is waarschijnlijk van de vegetatie eener vroegere.