Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
476 Piautenstoffen,
doordringende reuk , die van eene vlugtige olie, welke zieh bij de
gisting vormt, afkomstig is. Op gelijke wijze krijgen de tabaks-
bladen , die in versehen toestand reukloos zijn, door het zooge-
naamde zweeten den bekenden tabaksreuk. Men noemt deze olie-
soorten , die zich uit vele anders reuklooze planten door gisting
vormen, fermentoliën.
Ook bij de gisting van aardappelen en graan in de brandewijn-
stokerijen ontwikkelt zich, gelijk wij vroeger zagen, eene onaan-
genaam riekende olie , defoeselolic , die gedeeltelijk met denbran-
dewijn overdestilleert en daaraan den bekenden foeselsmaak en
reuk mededeelt. Door de vloeistof door kool tc filtreren wordt
zij van dezelve gezuiverd.
555. Brandige oliën. Eindelijk vormen zich nog vlugtige oliën
bij de drooge destillatie van plantaardige en dierlijke stoffen : uit
het hout houtteerolie, uit dc steenkolen stecnkolenteerolie, uit den
barnsteen barnsteenolie enz. Zij onderscheiden zich door eenen
hoogst onaangenamen reuk en zijn altijd mengsels van meerdere
vlugtige stoffen. Men noemt ze vlugtige brandige of empyreuma-
tische oliën. '
Van denzelfden aard is ook de steen- of peterolie, die op vele
plaatsen in Azië uit de aarde te voorschijn komt, in wier binnen-
ste zij zich op eene ons uog onbekende wijze vormt. De roode
kleur, die men aan de in den handel voorkomende olie dikwijls
bemerkt, wordt er door toevoeging van alkannawortel aan mede-
gedeeld. Zij wordt veel als inwrijvingsmiddel gebruikt.
NADERE BESTANDDEELEN DEE VLUGTIGE OLIËN.
556. Al deze oliën zijn bij gewone temperatuur vloeibaar, met
uitzondei'ing der kamfer, die eerst bij 175° smelt. Koelt men ze
af, zoo scheidt er zieh, dikwijls in schoone kristallen, eene
witte, kamferachtige massa uit af, die men stearopten genoemd
heeft, in tegenstelling van het vloeibaar blijvende gedeelte , dat
elaeopten heet. Derhalve bestaan de vlugtige oliën; even als de
vetten uit twee nadere be.standdeelen, waarvan het eene vast en
gekristalliseerd kan verkregen worden , het andere echter vloeibaar
blijft. Vele oliën, b. v. de rozen- en anijsolie zijn zoo rijk aan
stearopten, dat zij, wanneer men ze op koele plaatsen bewaart,
tot eene geleiachtige massa stollen.