Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
Vetten en, vette oliën. 471
aau door door de lialf gestolde zeepinassa (540) door regelmatige
bewegingen gekleui'de ligchSBaen heen te voeren.
549. Zeep en wijngeest. Proef. 1 Drachme geschaafde talk-
zeep wordt met 2 lood wijngeest overgoten en de vloeistof in
een waterbad verwarmd; de zeep zal zieh volkomen oplossen, maar
dc oplossing stolt bij bekoeling tot eene doorschijnende gelei. Zulk
eene zeepgelei, met kamfer en salmiakgeest vermengd, is de opodel-
doc. De witte sterretjes, die zich dikwijls daaruit afscheiden, be-
staan uit stearinezure soda. Alle uit vaste (stearinerlijke) vetten
daargestelde zuren verhouden zich even als de talkzeep.
Proef. Men losse 1 drachme venetiaansche zeep in 1 lood wijn-
geest op; deze oplossing stolt bij bekoeling niet. Uit dezen zeep-
spiritus verkrijgt men de zeep geheel doorschijnend, wanneer men
den wijngeest laat verdampen (transparente zeep). Alle uit vloei-
bare (veel ela'ine bevattende) vetten daargestelde zeepen verhouden
zich even als de venetiaansche zeep.
550. Onoplosbare zeepen. Proef. Giet men bij eene oplos-
sing van zeep in water kalkwater of een oplosbaar kalkzout, zoo
ontstaat cr een nederslag van ojjoplosbare kalkzeep, en dit geeft
ons de reden, waarom het meestal kalkzouten bevattende wel-
water met zeep geene oplossing en geen schuim geeft en derhalve
niet tot wasschen gebruikt kan worden (hard water).
In oplossingen van magnesiazouten en van alle zouten der
zware metalen geeft eene zoutoplossing in gelijke nederslagcn, uit
vetzure zouten der basis van het aangewende zout bestaande.
Proef. Bij eene oplossing van venetiaansche zeep in heet water
droppele men zoo lang loodazijn (338), als er nog een nederslag
ontstaat; men verkrijgt door dubbele keurverwantschap azijnzure
soda, die opgelost blijft, en vetzuur loodoxyde, dat zich als eene
witte, kleverige massa afscheidt en met natte handen gekneed
en tot stangen gerold kan worden (loodpleister).
In de apotheken bereidt men deze verbinding, die algemeen on-
der den naam van diapalm bekend is, op de vroeger genoemde
wijze, namelijk door loodglit met boomolie en water te koken.
Hierbij laat het glyceryloxyde zich zeer gemakkelijk in groote hoe-
veelheid gewinnen; men behoeft namelijk de pleistermassa slechts
met heet water uit te wasschen en het water te verdampen, na-
dat men nog vooraf het tegelijk opgeloste loodoxyde door zwavel-
waterstof heeft neergeslagen. Neemt men in plaats van loodglit
loodwit (basisch koolzuur loodoxyde), zoo verkrijgt men insgelijks