Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
Vetten en, vette oliën. 467
worden vrijgemaakt. Daar deze ligter zijn dan water en tegelijk
onoplosbaar in hetzelve, zoo verzamelen zij zieh boven aan de
oppervlakte der vloeistof. Het hier verkregen vetzuur is wel voor
het oog gelijk aan talk, maar dat het geen talk is , bewijst zijne
zure reactie, die het ook na lang uitwassehen nog vertoont, en
zijne oplosbaarheid in warmen wijngeest (talk lost zich slechts
zeer moeijelijk iu wijngeest op en reageert niet zuur). Men perst
het tussehen vloeipapier uit en verwijdert daardoor het elaïnezuur,
afkomstig van de elaïne, waarvan de talk eene geringe hoeveel-
heid bevat. Het overblijvende is dan stearinezuur, met eene ge-
ringe hoeveelheid margarinezuur vermengd.
Wanneer zuivere margarine en stearine met potaseh gekookt
worden en de verkregene zeepen door een zuur worden ontleed,
verkrijgt men margarine- en elaïnezuur volkomen zuiver. Deze
beide zuren hebben in hunne meeste eigenschappen zeer veel over-
eenkomst met elkander: beide zijn vast, in water onoplosbaar,
maar oplosbaar in aether en in sterken alcohol, uit welke oplos-
singen men ze onder den vorm van glanzende blaadjes gekristal-
liseerd kan verkrijgen. -
Margarinezuur smelt bij 60° en kan bij hoogere temperatuur,
zonder ontleed te worden , vervlugtigd worden. Stearinezuur smelt
bij 70° en vervlugtigt zich insgelijks, wanneer het sterk verhit
wordt, maar niet zonder ontleding, want het neemt hierbij zuur-
stof op en verandert zich in margarinezuur. Hieruit blijkt, dat
deze twee zuren ook in zamenstelling zeer naauw met elkander
verwant zijn.
De stearinekaarsen , die voor de verlichting tegenwoordig zoo
zeer gezocht zijn, bestaan uit een mengsel van stearine- en mar-
garinezuur.
Om ze te bereiden verzeept men in het groot talk en wel door
middel van kalk, ontleedt de verkregen zeep door een zuur en
verwijdert het elaïnezuur door uitpersing. Bij het terugblijvende
mengsel van stearine- en margarinezuur wordt dikwijls een weinig
arsenigzuur gevoegd, om te verhinderen dat het, na in de vor-
men gegoten te zijn, bij bekoeling eene kristallijne structuur aan-
neemt. Dit bijmengsel is natuurlijk hoogst schadelijk voor de ge-
iondheid; gelukkig kan men door toevoeging van een weinig was
n plaats van arsenigzuur hetzelfde doel op eeue onschadelijke
wijze bereiken.
546. Proef. Giet men eenig zuur bij de oplossing eener uit
30»