Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
464 PluiiteHstoffen.
loodglit, onder voortdurend omroeren, terwijl men zorg draagt,
het verdampende water telkens weder aan te vullen. Het lood-
oxyde werkt ook als basis op de olie, maar de hier gevormde
zeep is in water onoplosbaar en vertoont zich als eene witte
pleisterachtige massa (diapalm).
Ammonia oefent eene veel zwakkere werking op de vetten uit
dan potaseh en soda. Schudt men oliën met salmiakgeest, zoo
verkrijgt men melkachtige, dik vloeibare mengselen, ^e als in-
wrijvingsmiddelen gebruikt worden (linimenten).
541. Weeke zeep. Proef. Men make nog eens zeep, maar
neme nu in plaats van sodaloog potaschloog, die men uit bijtende
potaseh en water, even als bij de voorgaande proef bereidt, en
voege er geen zout bij; de vloeistof geeft nu bij verdamping van
het water geene harde zeep, maar eene weeke (smeerzeep of pot-
aschzeep). Iu de katoenfabrieken gebruikt men deze soort van
zeep veel tot het reinigen van gekleurd doek. Neemt men in
plaats van boomolie traan, hennip- of lijnolie, zoo verkrijgt men
eene zeep van donkerder kleur, die men gewoonlijk met indigo
of curcuma groen kleurt (groene en zwarte zeep).
Met soda maakt men uit vetten harde zeepen, met potaseh weeke.
Hoe het keukenzout bij de zeepbereiding werkt, ziet men, als
men beproeft, witte zeep in zoutwater op te lossen; er heeft na-
melijk geene oplossing plaats , zelfs niet wanneer de vloeistof ge-
kookt wordt, want de zeep is onoplosbaar in zoutwater en men
kan haar dus uit eene oplossing in water door zout nederslaan.
Deze methode wordt in het groot algemeen aangewend, daar zij
eene zuiverder zeep levert, dan wanneer men het water door ver-
damping wilde verwijderen; in dit geval blijft namelijk het gly-
ceryloxyde, de overvloedige loog en de toevallige bijmengselen
der loog of der vetten in de zeep terug, terwijl zij nu in de
waterige vloeistof opgelost blijven.
542. Verandering der potaschzeep in sodazeep. Proep. Men
losse een weinig potaschzeep in water op en voege er zout bij;
de zeep zal zich afscheiden, en op de oppervlakte der vloeistof
drijven; zij zal echter nu niet meer week, maar hard zijn. Het
keukenzout werkt liier ook nog op eene andere wijze, het ver-
oorzaakt eene wisseling der bestanddeelen, namelijk :
uit vetzure potaseh en zoutzure soda
ontstaat vetzure soda en zoutzure potaseh.]
(sodazeep).