Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
452 PluiiteHstoffen.
Zoo als men het azijnzuur als eene verbinding van een radicaal
acetyl met zuurstof beschouwt, zoo bevat ook het mierenzuur een
radicaal formyl C,H, dat met zuurstof en met water verbonden
dit zuur geeft. Van dit radicaal kent men nog onderscheidene
andere verbindingen, de belangrijkste daarvan is de bekende
chloroform of formylehloride (CjH Cl,), eene kleurlooze olieach-
tige, aangenaam aetherachtig riekende vloeistof, zwaarder dan
water, ja zelfs dan zwavelzuur, wier dampen bij inademing nog
veel spoediger en sterker bedwelmend werken, dan die van
aether (507), zoodat er in den laatsten tijd vele toepassingen
van gemaakt zijn bij lijders, die aan pijnlijke operatiën moeten
onderworpen worden.
Deze chloroform kan uit houtalcohol gemaakt worden, maar
even zoo goed en doelmatiger bereidt men haar door alcohol met
chloorkalk te destilleren.
X. VETTEN EN VETTE OLIËN.
521. Proef. Breekt men eenen amandel door en drukt men
het witte vleesch met de vingers te zamen, zoo komen er
droppels te voorschijn, die op het gevoel glad en vettig zijn en
vloeipapier, dat men er op drukt, doorschijnend maken. Deze
vloeistof heet amandelolie. Stampt men de amandelen eerst fijn
en perst men ze dan, in een' doek gewikkeld, tusschen eene pers
sterk uit, zoo verkrijgt men meer dan » van haar gewigt aan
amandelolie. Zeer vele planten bevatten een dergelijk olieachtig
sap, en wel meestal de grootste hoeveelheid in de zaadkorrels,
uit vele van welke door fijnwrijven en uitpersen oliën gewonnen
worden. Men heeft aan deze soort van oliën den naam van vette
oliën gegeven, daar zij dikvloeibaar en op het gevoel vettig zijn.
In geringe hoeveelheid komen zij in bijna alle planten voor, zelfs
in dezulke, waar men het volstrekt niet vermoeden zou, b. v. in
de graan- en grassoorten.
522. Proef. Men koke een weinig fijngesneden vet varkens-
vlecsch met water uit en perse de weeke massa nog heet door
een lapje; op de vloeistof drijft eveneens eene vette olie, die ech-
ter slechts boven eene temperatuur van ongeveer 30° vloeibaar is.