Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
Verandering van den wijngeest in aether. 445
VEKANDERING DER SUIKER IN MELKZUUR EN BOTERZUUR.
516. Froef. Wordt het uitgeperste sap van beetwortelen op
eene warme plaats (30—40°) aan de lueht blootgesteld, zoo ge-
raakt de vloeistof, even als in 483, wel in gisting, doeh nahet
ophouden daarvan vindt men in de gegiste vloeistof geenen wijn-
geest , ofschoon al de suiker verdwenen is, maar een eigenaardig
zuur (melkzuur) en een slijmig, gomachtig ligchaam. Men heeft
aan dit ontledingsproces den naam van slijmgisting gegeven. Wij
bemerken hier weder regt duidelijk, op welke verschillende wijzen
eene zelfde organische stof ontleed kan worden, al naar gelang
der temperatuur, waarbij de ontleding plaats heeft. Bij eene warmte
van 10—20° geraakt het beetwortelensap in wijngisting en de
suiker vervalt daarbij in koolzuur en wijngeest; bij eene hoogere
temperatuur gist het ook, maar de suiker gaat dan in koolzuur,
melkzuur, gom en eenig andere producten over.
Eene dergelijke verandering in melkzuur ondergaat de suiker
van vele plantenstoffen, wanneer deze met zout gemengd en za-
mengepcrst eenen tijdlang bewaawi worden. Dc zure smaak van
onze zuurkool, ingemaakte agurken enz. is voornamelijk aan melk-
zuur te danken, dat zich op eene nog niet naauwkeurig bekende
wijze in deze stoffen vormt.
Het melkzuur vormt zieh vooral gemakkelijk uit melksuiker,
zoo als wij later zullen zien. Vandaar heeft het ook zijn naam
verkregen.
Naast dit zuur vindt men dikwijls in de genoemde zure spijzen
nog een tweede zuur, boterzuur, hetwelk haar eenen eigendom-
melijken reuk mededeelt. Naar alle waarschijnlijkheid kan dit
zuur ook door verandering des plantenslijms ontstaan; het vormt
zieh althans steeds , wanneer slijmrijke plantenstoffen, b. v. althea-
wortels, kweepitten, lijnzaad enz. langen tijd met water in aan-
raking gelaten worden.
VORMING VAN WIJNGEEST, AZIJNZUUR EN MELKZUUR BIJ HET
BROODBAKKEN.
517. Meel. De zaden der halmgewassen , die wij ter bereiding
van meel en brood aanwenden, bevatten als hoofdbestanddeelen
zetmeel en kleefstof, maar daarenboven altqd nog eenige Suiker.
Bij het fijnmalen der gi-aankorrels ontstaan uit de schalen en de