Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
430
en welke men door filtrering helder kan maken. Er is eene eigen-
dommelijke stof uit de galnoten opgelost, die men looistof of looi-
zuur genoemd heeft. Ka eenen tijd lang zal de waterige vloeistof
onder vorming van sehimmelplanten ontleed worden, maar de an-
dere niet; de wijngeest verhindert hier de omzetting der bestand-
deelen , daar zij de eigenschap heeft van bederf en rotting tegen
te gaan.
Froef. Op dezelfde wijze bereide men uit 1 drachme gestampte
kaneel en water een aftreksel of tinctuur. Men verkrijgt eene licht
gekleurde vloeistof, welke, op eenen warmen oven verdampt, eene
bijna smakelooze gom achterlaat, die door water gemakkelijk we-
der opgelost wordt. De overgebleven kaneel wordt nu met wijn-
geest overgoten en eenige dagen daarmede in aanraking gelaten;
men verkrijgt dan eene donkerbruine tinctuur van eenen speccrij-
achtigen en zamentrekkenden smaak (kaneeltinctuur). Dampt men
er een gedeelte van uit, zoo blijft er eene bruine, glanzende
massa (hars) over, die niet door water, maar wel door wijngeest
weder opgelost kan worden. Behalve eenige andere stoffen, heeft
dus het water voornamelijk gonj, de wijngeest hars (en vlugtige
olie) uit dc kaneel uitgetrokken.
Deze voorbeelden mogen voldoende zijn, om te doen begrijpen,
hoe menigvuldig de wijngeest als oplossings- en ook als bederfwe-
rend middel gebezigd kan worden. Van de in het gewone leven
voorkomende oplossingen in wijngeest zijn het meest bekend:
a. De tincturen, aftreksels van medicinale kruiden, wortels, bas-
ten enz.
De droogende vernissen, oplossingen van harsen in wijngeest.
De zoogenaamde reukwateren, b. v. Eau de Cologne, oplossin-
gen van welriekende vlugtige oliën in wijngeest.
De liqueren, met suiker zoet gemaakte oplossingen van vlug-
tige oliën (anijsolie, pepermuntolie enz.) of van bittere en
aromatische stoffen (kalmuswortel, nagelbloemen, oranjeappels
enz.) in wijngeest.
Van de menigvuldige veranderingen, die de wijngeest onder-
gaan kan, zijn er vooral twee belangrijk , de omzetting in aether
en in azijn, en deze gaan wij nu wat nader beschouwen.
b.
d.