Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
Overzigt vau de tot hiertoe beschouwde plantenstoffen. 407
verbindingen, dia uit dierlijke en plantaardige stoffen ontstaan,
wanneer zij zich buiten of met ons toedoen veranderen (producten).
3. Orgardsche stoffen zijn ongemeen ligt aan veranderingen
onderhevig. Wij bemerken deze veranderingen:
a. Bij de levende planten en dieren (kiemen, rijp worden enz., —
ademhaling, spijsvertering cuz).
b. Bij de doode dieren en planten (gisting, verrotting enz.).
c. Bij inwerking der warmte op dierlijke- cn plantaardige stof-
•fen (verkoling, verbranding enz.).
d. Bij de inwerking van zuren, bases enz. op organische lig-
ehamen.
4. Bij al deze veranderingen is het slechts de vorm der orga-
nische ligehamen, die veranderingen ondergaat ; de elementen,
waaruit zij bestaan, zijn onveranderlijk en zij verdwijnen slechts
uit onze oogen, omdat zij onder den vorm van gassen in de lucht
opstijgen.
5. Wij zijn niet in staat organische ligehamen uit hunne ele-
menten kunstmatig zamen te stellen, wij kunnen ze slechts tot
nieuwe verbindingen vervormen. •
6. De vier organogenen, zuurstof, waterstof, koolstof en stik-
stof ^ijn de hoofdbcstanddcelen (elementaire bestanddeelen) van
alles, wat leeft en geleefd heeft. Hierbij komen nog in geringe
hoeveelheid eenige weinige anorganische stoffen, zwavel, phosphor,
calcium, potassium enz.
7. Deze vier organogenen kunnen zich op oneindig verschil-
lende wijzen en gewigtsverhoudingen onder elkander verbinden ,
en niet alleen onder elkander, maar buitendien ook met vele anor-
ganische stoffen; van daar dat het aantal organische verbindingen
onbegrensd is.
8. Hieruit volgt, dat de verscheidenheid der organische ligclia-
men, niet zoo als bij dc anorganische) in de verscheidenheid hun-
ner bestanddeelen ligt; maar dat zij moet verklaard worden uit
de versehillende zamenvoeging of groepering dor atomen (zamenge-
stelde atomengroepcn).
9. Onder de menigvuldig in het plantenrijk voorkomende zamen-
gestelde ligehamen, behooren de cellenstof, zetmeel, gom, plau-
tenslijm en suiker tot de meest verspreide. Zij worden in iedere
plant aangetroffen.
10. Deze stoffen hebben noch zure, noch basische cigcnschappcu
eu heeten daarom indifferente organische stoffen.