Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
Verandcrmgen der planteucelieusiof. 383
oplosbare, gedeeltelijk oplosbare, gedeeltelijk zure, gedeeltelijk
neutrale verrottingsprodueten te denken, die ziek onder den in-
vloed van luelit, water en wannte onafgebroken verder ontleden
cn daarbij koolzuur en water ontwikkelen. Koolzuur en water
zijn onontbeerlijke voedingsmiddelen voor de planten; in bumus-
rijkon grond zullen derhalve de planten krachtiger opgrocijen,
daar zij in denzelven meer van deze twee voedingstoffen aantref-
fen cn door de poriën harer wortels kunnen opzuigen, dan in
eenen humusarmen bodem. Daarenboven werkt de humus nog
daardoor weldadig op de vegetatie, dat zij door de ontwikkeling
van koolzuur den grond poreuser maakt, water uit de lucht aan-
trekt en lang vasthoudt, en eindelijk dat de daarin voorhandcue
zuren het derde voedingsmiddel der planten, ammonia, zoo wel
uit dc lucht, als uit de mest opzuigen en vasthouden.
Proef* Op een filtrum brenge men eene handvol tuinaarde en
overgiete ze met kokend water; er zal eene donker gekleurde
oplossing afvloeijcn, wier kleur afkomstig is van do straks ge-
noemde zuren, die in verbinding met anorganische bases en ook
uit ammonia opgelost worden. Men spoele het op het filtrum
overblijvende zoo lang als het water gekleurd nog afloopt; men
zal bemerken, dat daarmede een geruime tijd verloopt. Hetzelfde
geschiedt in den bodem, en men kan uit deze proef leeren dat de
humus door middel van het regenwater voortdurend vocdeude
stoffen aan de daariu groeijende planten aanbiedt.
Wanneer de tuinaarde op het filtrum uitgespoeld is, brenge
men daarvan een gedeelte in een kolfje, overgiete ze met eene
verdunde oplossing van koolzure soda en koke daarmede. De
vloeistof zal eene donkere kleur aannemen en voegt men bij het
afgefiltreerde vocht droppclsgewijze zoutzuur , dan ontstaat er een
bruinzwart praecipitaat van humusachtige zuren, die door de kool-
zure soda uit de tuinaarde zijn opgelost. Wat hier de soda doet,
bewerkt de ammonia in de natuur:, zij maakt dc op zich zelve
onoplosbare humusstoffen tot oplosbare en voert alzoo aan dc plan-
ten telkens nieuwe voedingstoffen toe.
Hoe groot de overeenkomst is tusschen de verrotting der plan-
tenstoffcn en hare onvolkomen verhouding kan men nog daaruit
opmaken dat door water en door koolzure soda achtereenvolgens
uit roet dergelijke stoffen kunnen getrokken worden als hier dc
tuiuaiirde.
440. Verrotting onder water, üp ccnc eenigzins andere wijze