Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
379 Veranderingen, der plantencellenstof,
Het uit steenkolen verkregen tcerwater bevat slechts een spoor
van azijnzuiir, in veel grootere hoeveelheid daareutegen een ba-
sisch ligehaam, ammonia, met koolzuur verbonden; men kan het
derhalve als bemestingsmiddcl of tot bereiding van salmiak aan-
wenden.
De steenkolen bevatten namelijk een weinig stikstof, afkom-
stig van de planten waaruit zij ontstaan zijn en deze wordt bij
de drooge destillatie voornamelijk met waterstof verbonden cn
als ammonia uitgedreven.
De steeukolenteer, die tegenwoordig zeer algemeen tot het
overtrekken van hout, ijzer cn Icemdaken gebruikt wordt, om zc
tegen de vochtigheid te beschermen, kan wel, even als de hout-
teer , door destillatie in eene vlugtige olie (steenkolentecrolie) en
in een niet vlugtig pikachtig ligehaam (kunstmatige asphalt) ge-
scheiden worden, maar de hierin bevatte stoifen zijn van eenen
geheel bijzonderen aard (cyanol, pyrrol, leucol, carbolzuur, ro-
solzuur, brunolzuur, naphtaliue enz.). Van deze ligchamen is
de naphtaliue een wit kamferachtig ligehaam, het naauwkcurigst
onderzocht, en wij laten hier de namen van eenige der bij deze
onderzoekingen nieuw daargestelde verbindingen volgen, alleen
om te toonen, met welk eenen vloed van nieuwe, zonderlinge
namen de scheikunde door deze enkele stof overstroomd is. Door
inwerking van salpeterzuur op naphtaline ontstaan de volgende
ligchamen: nitronapta - läse, - lese, - leise, lise, - Ie, - lesine-
zuur, - Icseinczuur, - lisinezuur , phtalzuur, phtalimide enz.; door
behandeling met chloor, chloronaphta - läse, - lese, - lise, lose enz.
Ook bij de drooge destillatie van turf verkrijgt men teer,
waarin een wasachtig ligehaam voornamelijk voorkomt, dat den
naam draagt van paraffine en als een voortreffelijke grondstof
voor het maken van kaarsen kan gebruikt worden.
443. Eene dergelijke oiitlcding , als de steenkolen bij de drooge
destillatie ondergaan, moet ook op vele plaatsen in de diepte der
aarde door vulkanische hitte plaats hebben; immers wij zien, dat
in vele landen ligchamen uit de aarde te voorscliijn komen, of
onder hare oppervlakte aangetroffen worden, die zeer groote over-
eenkomst met dc dcstillaticproducten der steenkolen hebben, zoo
als uit het volgende blijken zal.