Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
382 Veranderingen, der plantencellenstof,
die gelijktijdig ontstaan, en ieder van deze ligehamen laat zich
wederom door verhitting, behandeling met zuren, bases, chloor
enz. in tallooze andere omzetten. Hier opent zich voor ons een
veld van scheikundige onderzoekingen, dat bijna grenzenloos is,
vooral wanneer wij bedenken , dat alle plantenstoffen, onder af-
sluiting van zuurstof verhit, verkoold eu in brandige producten,
welke wederom bij verschillende ligehamen verschillend zijn, ont-
leed worden, zoo als men bij de drooge destillatie van den tabak in
eene tabakspijp, der steenkolen, bruinkolen enz. regt duidelijk
kan zien. i
Men zou echter grootelij ks dwalen, indien men meende dat de
aanzienlijke reeks van nieuwe ligehamen, die men bij de drooge
destillatie van plantenstoffen verkrijgt, in deze laatste reeds als
zoodanig voorhanden waren, en dat de verhitting slechts diende
om ze van elkander af te scheiden. Zij worden integendeel eerst
bij de verhitting gevormd. In het hout b. v. zijn de koolstof,
waterstof en zuurstof op ecu bepaalde wijze te zamen verbonden
tot de verschillende nadere bestanddeelen van het hout, en zoo
langde omstandigheden daarin geene verandering brengen, blijven
zij op die wijze met elkander vereenigd. Maar door de verhit-
ting bij afsluiting der lucht wordt deze toestand van evenwigt
der elementen verbroken. Dc atomen C, H en O vcrcenigen
zich op andere wijzen cn in onderscheidene andere verhoudingen
met elkander cn het gevolg daarvan is, dat er uit de elementen,
die in het hout aanwezig zijn , een aantal nieuwe stoffen wordt
gevormd, die te voren niet bestonden. De drooge destillatie be-
werkt dus slechts nieuwe groeperingen der aanwezige elementen;
en deze kunnen bij verschillende warmtegraden zelfs zeer verschil-
lend zijn. Dat hierbij de hittegraad , die aangewend wordt,
ook van belangrijken invloed is, zoodat men bij groote hitte
andere producten kan verkrijgen dan bij eene gematigde tem-
peratuur , spreekt van zelf.
442. Onvolkomen verbranding der steenkolen. Steenkolen cn
bruinkolen zijn uit planten der voorwereld ontstaan , die bij eene
groote omwenteling in de natuur te zamen gebragt en diep on-
der de aardoppervlakte begraven zijn geworden. Verhit meu steen-
kolen onder afsluiting der lucht, zoo verkrijgt men even als bij
het hout: 1. kool (coaks), 2. brandbare gassen (lichtgas), 3. eene
waterige vloeistof (tccrwater) en 4. eene harsachtige, zwarte dikke
vloeistof (stccnkolcntecr).