Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
Gegoten, ijzer, staafijzer en, staal. 2G3
2) Door staafijzer eenige dagen lang met koolpoeder in besloten
kasten te gloeijen (eementeren), waarbij de kool langzamerhand
met het ijzer in verbinding treedt, en het tot staal maakt
(eemenstaal).
Beide soorten moeten of door herhaald gloeijen en zamensmeden
(gerben, gerbstaal) of door omsmelten (gegoten staal) gelijkvor-
mig gemaakt worden. Door etsen met zuren kan men op de
gepolijste oppervlakte van hetzelve donkere cn lichte strepen of
figuren voortbrengen (damasceren van het staal).
Dat er ook staal ontstaan moet, wanneer gelijke deelen ruw-
ijzer en staafijzer innig met elkander vereenigd worden, volgt reeds
uit de bestanddeelen dezer beide ligehamen. Men kan op deze
wijze voorwerpen van staafijzer, b. v. landbouwgereedschappen,
kettingen cuz. gemakkelijk op de oppervlakte verstalen, door ze
gloeijend eenigen tijd in gesmolten ruwijzer tc houden. Nog een-
voudiger bereikt men dit doel door opstrooijen van potassium-
ijzer-cyanuur (zie 292 , d).
IJzer, nikkel en kobalt zijn dc eenige metalen, die door de
magneet aangetrokken worden. In het staafijzer verdwijnt het
maguetismus, zoodra hetzelve weder van den magneet is afgeno-
men : het staal behoudt de magnetische kracht en verliest dezelve
slechts door gloeijing (staalmagueten). Het ijzeroxydul-oxydc wordt
insgelijks door den magneet aangetrokken, maar het oxyde niet.
IJZERZOÜTEN.
Zoowel het ijzeroxydule als het oxyde vormen met zuren zou-
ten en wij hebben dus twee rijen van ijzerzouten : a. ijzeroxydule-
zouten, groen of blaauw van kleur, wanneer zij water bevatten,
wit, wanneer zij watervrij zijn en uit 1 acq. oxydule en 1 aeq.
zuur zamengesteld, en h. ijzeroxydczouten, gewoonlijk bruingeel
en uit 1 aeq. oxyde en aeq. zuur (of 2 : 3) bestaande.
284. IJzer en zwavelzuur. Reeds meermalen is vermeld, dat
vele metalen zich slechts in verdunde zuren oplossen, andere slechts
in geconcentreerde, en dat de eersten de ter oxydatie noodige
zuurstof van het water nemen, de laatsten echter van het zuur.
Het ijzer behoort, met mangaan, zink, kobalt en nikkel tot de
eerstgenoemde kategoric der metalen, die men de waterontlcdende
of electro-positieve noemt. Reeds uit dc omstandigheid, dat
zij, bij de aanwezigheid van een zuur in staat zijn-, om aan het