Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
Chemische verhimlingsweUe».
251
346 lood mangaan
geven met
100
150
200
300
350
mangaanoxy-
dule r= MnO,
mangaanoxyde;:: Mn,O,,
mangaansnper-
oxyde — MnO,,
mangaanzuur r: MnO,,
overmangaan-
zuur Mn,O,.
Bij de koolstofverbindingen is dus de
verhouding der zuurstof als . . 1 tot tot 2.
Bij do stikstofverbindingen als . . 1:2:3:5.
Bij de mangaanverbindingen . . . 1 : : 2 : 3 : 3^.
Men ziet, dat deze getallen in eene zeer eenvoudige verhou-
ding (proportie) tot elkander staan, en de grooteren bedragen
steeds een veelvoud (multiple) der kleineren, van daar den naam :
wet der multiple proporties.
274. Atomen. Ten einde zieh van deze standvastigheid in
zamenstelling der chemisehe verbindingen rekenschap te geven,
heeft men eene theorie opgebouwd, die onder den naam van ato-
mistische theorie bekend is en volgens welke men zich de zaken
aldus heeft voor te stellen.
1) Ieder ligehaam is uit kleine deeltjes zamengesteld, die naast
elkander liggen en atomen heeten: tusschen deze bevinden zich
tusschenruimten of poriën. Bij ligte ligchamen liggen de atomen
verder uit elkander ende tusschenruimten zijn grooter, dan bij
zware. Worden ligchamen afgekoeld of zamengedrukt, zoo komen
de atomen digter bij elkander en de ligchamen worden digter en
specifiek zwaarder; bij het verwarmen daarentegen verwijderen de
atomen zieh van elkander, de poriën worden grooter, en dc ligcha-
men derhalve uitgezet en specifiek ligter. Het verst moeten dc
atomen van gassen en dampen van elkander liggen, bij den wa-
terdamp b. V. 1700 maal verder, dan bij het vloeibare water, daar
de eerste eene 1700 maal grootere ruimte inneemt dan het vloei-
bare water.
2) Enkelvoudige ligchamen hebben enkelvoudige atomen, za-
mengestelde ligchamen zamengestelde atomen. Zoo vereenigt zich
b. V. een enkelvoudig atome kool met twee enkelvoudige atomen
zuurstof tot een zamengesteld atome koolzuur; een atome calcium
met een atome zuurstof tot een zamengesteld atome kalk; cn uit