Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
Almdnium. ,241
Potasohaluin, bost. uit zwavelz. aluinaarde -f zwavelz. potaseb,
Soda-aluin, » n u //-]-»• soda.
Ammonia-aluin, «nu u u ammonia,
Uliroomaluin, // u « chroomoxyde + n potasch,soda
of ammonia,
IJzeraluin, » u r ijzeroxyde -f « potasch, soda
of ammonia.
Men noemt deze verbindingen isomorph (van isos, gelijk, cn
morph, vorm) of gelijkvormig, en wel omdat zij eene gelijkvor-
mige zamenstelling cn eenen gelijken kristalvorm hebben. Dc naam
aluin wordt dus tegenwoordig ook voor dubbelzouten gebruikt,
waarin zich geene aluinaarde bevindt. Do drie eerstgenoemde aluin-
soorten zijn wit,, de chroomaluin donkerrood,, de ijzeraluin bleek
violet. Men kan ze gemakkelijk bereiden, door de respectieve
enkelvoudige zouten in passende verhoudingen in water op te los-
sen en te laten kristalliseren.
Verspreiding der aluinaarde in de natuur.
265. Naast het kiezelzuur komt do aluinaarde het meest in de
natuur voor, niet alleen in de klei en leem, maar ook in de meeste
,steenen en rotssoorten, b. v. in het bekende lei, het porphyr enz.
Als de gewigtigste onder de aluinaarde bevattende steenen moet de
veldspaath aangezien worden, die in meerdere of mindere hoeveel-
iheid bijna in elke rotssoort voorkomt, als in de graniet, gneis,
glimmer, enz.
De veldspaath komt in zamenstelling met den aluin overeen,
maar bevat in plaats van zwavelzuur, kiezelzmrr.
Aluin (watervrij) (K0,S0,-i-Al,0.,3S0,).
Veldspaath (K0,Si0,-fAl.,0„3Si0J.
Ouder den invloed van lueht en water , hitteen koude verbrok-
kelt de veldspaath eindelijk even als alle steenen: zij verweert
^wordt opgelost, zoo als de bergwerker zegt), en daarbij wordt
de kiezelzure potasch langzamerhand door het water weggevoerd, /
zoodat als eindproduct dezer ontleding Al,O,,IsiO^, klei of leem^- j
overblijft. Wanneer de landman zijn land bra^k laat liggen,
d. i. het eenigen tijd omgeploegd en onbebouwd liggen laat, zoo
bespoedigt hij de verweering: daarbij vormen zich uit de bestand-
deelen van den bodem oplosbare potasch-, soda- en kalkzouten,
en liiüraan voornamelijk is de grootere vruchtbaarheid toe te
schrijven, die dit, zoo als men zegt, «uitgeruste land", boven
anderen toont.
16