Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
Aliimbihim. 237
bestaat hoofdzakelijk uit kiezelzuur , maar in de vloeistof is eene
basis opgelost, die aluinaarde (Al,O3) heet. Klei is derhalve een
onoplosbaar zout, kiezelzure aluinaarde. In dc ongegloeide klei
is het kiezelzuur zoo vast aan de basis gebonden, dat het zwa-
velzuur niet in staat is het te verdrijven; wel echter, wanneer
de klei vooraf gegloeid is. Iedere klei- of leemsoort bevat, be-
halve deze kiezelzure aluinaarde, nog afwisselende hoeveelheden
kiezelzure potasch , soda, kalk , enz., die door het branden ins-
gelijks oplosbaar gemaakt worden. Deze alkalische stoffen en ook
de grootere poreusheid van de gegloeide kleiaarde zijn de oorzaak ,
dat een zware, voor de lucht ontoegankelijke kleibodem door bran-
ding alleen in zeer vruchtbare tuinaarde kan veranderd worden,
cn dat slecht (zwak) gebrande baksteenen een zeer werkzaam be-
mestingsmiddel opleveren.
Zwavelzure aluinaarde (Al,0,,3S0,-f 18H0).
259. Proef. De bij de vorige proef verkregen vloeistof wordt
zoo ver afgedampt, totdat er nog 8—4 lood van overig zijn , en
dan op eene koele plaats gezet, er zullen zich glanzende kristal-
len afzetten, die aan de lucht zeer ligt vervloeijen , en uit zwa-
velzure aluinaarde bestaan. Men giet de overgeblevene vloeistof,
die altijd nog wat vrij zwavelzuur bevat, er af en lost de kris-
tallen weder in weinig water op. Iu fabrieken dampt raen de
oplossing dikwijls tot droogwordens toe uit en verkrijgt alzoo
ccnc vaste zoutmassa , die onder den naam van potaschvrijen aluin
in de verwerijcn en drukkerijen aangewend wordt.
Kleiaarde of aluinaarde (Aluminiumoxyde) (Al,O,).
260. Proef. De helft der opgeloste zwavelzure aluinaarde
wordt zoolang met eene oplossing van koolzure soda gemend, tot
de vloeistof basisch reageert; onder heftige opbruising zet zich
dan een geleiachtig nc-
''"Stig derplofsel af, hetwelk na
veel uitwasschcn in de
oplo.-baar w'armte tot een wit poe-
der opdroogt. Dit poeder
, , is eene verbinding van
onoi'losb. ö
aluinaarde met water,
aluinaardehydraat (A1,0,,3H0). Het is onoplosbaar in wateren
kan zich niet, zoo als de tot nu toe beschouwde bases , met kool-
zuur verbinden ; daarom ontwijkt het uit de koolzure soda vrij-
wordende koolzuur oudi-r opliruising. De aluinaarde wordt door