Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
Anl/UOitU(.
215
deel vau vele meatsoorteu uit, eu ineu doet daarom wel, op mest-
lioopen het ontwijken der ammonia daardoor te verhinderen , dat
uien er van tijd tot tijd zwavelzuur op giet, of er gips over strooit,
waardoor zwavelzure ammonia ontstaat, die bij gewone tempera-
tuur niet vlugtig is. Wanneer beenderen verrotten , zoo vormt
zich uit hunne lijm evenzoo koolzure ammonia en daarin ligt de
tweede weldadige werking (170) , welke het beenderenmeel op
den wasdom onzer vmchten uitoefent. De in het wild groeijende
planten kunnen op verre na niet zooveel ammonia verkrijgen, als
onze gekweekte veldvruchten , die door bemesting eene groote
hoeveelheid daarvan ontvangen; daaruit verklaart zich gedeelte-
lijk de veel grootere vruchtbaarheid van het bemeste land iu
vergelijking met het niet bemeste.
Wij zien alzoo ook bij dc ammonia eenen dergelijken omloop
in de groote huishouding der natuur , als bij het koolzuur en het
water , de beide andere hoofdzakelijke voedingsstoffen der planten,
PU wij moeten de eenvoudigheid der middelen-bewonderen, door
welke de scheppende Almagt dood en leven aan elkander verbon-
den heeft. Bij de verrotting gaan de doode dieren en planten
tot koolzuur , water en ammonia over, en uit deze drie producten
ontstaan wederom dc tallooze planten, die de oppervlakte der
aarde bedekken.
Tig. 125.
(loüüe dieren en planten
leTcn'le dieren.
236. De groote overeenkomst der ammonia met potasch eu
soda heeft reeds lang het vermoeden doen ontstaan, dat daarin
eveneens een metaal verborgen zijn kon, zoo als in de potasch
eu soda. Ontstaat er uit stikstof en koolstof een ligchaam, cyan,
dat zieh geheel als een chemisch element, als chloor verhoudt,
zoo is het toch ook mogelijk, dat cr zich uit stikstof cn water-
stof een ligchaam vormt, dat zich als een metaal, als potassium
verhoudt. Zulk een zamengesteld metaal uit de ammonia of uit
een van hare zouten af te sclieideu , is wel nog niet gelukt, maar