Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
Auwwniu. '211
oeue bruine kleur en een zeer onaangenamen reuk. Te gelijk ech-
ter bemerkt men eenen prikkelenden reuk naar ammonia, welker
aanwezigheid ook door een ingedoopt rood reageerpapiertje, het-
welk blaauw gekleurd wordt, aangetoond wordt. Men giete bij
de vloeistof een weinig kalkwater; zij wordt troebel en de ammo-
niareuk wordt sterker. De troebelheid wordt veroorzaakt door
koolzuren kalk, daar de ammonia niet vrij , maar aan koolzuur
gebonden, in de vloeistof aanwezig is. Koolzuur wordt bij iedere
verbranding of verkoling van organische stoffen gevormd: het
vindt hier in de ammonia eene basis en verbindt zich daarmede.
Bij de koolzure potaseh en soda heeft men reeds gezien, dat de
basische eigenschappen der potaseh en soda door het koolzuur niet
geheel opgeheven worden, dat de basis er als het ware nog door
heen schemert. Evenzoo verhoudt zich de ammonia; ofschoon met
koolzuur chemisch verbonden, riekt-zij nog prikkelend en reageert
basisch of alkalisch. Vroeger gebruikte men deze stinkende bruine
vloeistof dikwijls als een zweetdrijvend huismiddel cn noemde haar
geest van hersthoorn, daar men ze in plaats van uit beenderen, uit
hertshoornen daarstelde. Om dezelfde reden verkreeg de daaruit ver-
kregene onzuivere koolzure ammonia den naam van hertshoornzout.
De koolzure amlnonia laat zich slechts moeijelijk van de aan-
hangende brandige olie bevrijden; gemakkelijker geschiedt dit,
wanneer men haar eerst in zoutzure ammonia verandert.
Salmiak of zoutzure ammonia (NH,,HC1).
229. Proef. De bij de vorige proef verkregene ammonia hou-
dende vloeistof wordt met zoutzuur geneutraliseerd, met een wei-
nig dierlijke kool gekookt en gefiltreerd. De vloeistof is helder-
der geworden, daar een groot gedeelte der kleurende stoffen in
de kool getrokken is (105); zij geeft, na genoegzame verdam-
ping , bruine kristallen, die door herhaald oplossen en koken
met kool eindelijk kleurloos worden. Men bereidde dit zout
vroeger veel in de provincie Ammonie in Afrika uit kameelmist,
en van hier is de latijnsehe naam, sal ammoniak, of zamenge-
trokken , salmiak afkomstig. De ammonia is in hetzelve, even
als in andere ammohiazouten door het zuur zoo volkomen geneu-
traliseerd , dat men ze door den reuk niet meer waarnemen kan.
Proeven met salmiak.
a) Men houde een weinig salmiak op een platinablik boven
eene spiritusvlam , het vervliegt in witte dampen. Alle ammonia-
zouten zijn in de hitte vlugtig. Wordt de salmiakdamp in een
14*