Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
ii-l Ligte metalen.
heeten vlamovens, daar de verhitting niet boven het brandmate-
riaal zelf, maar door de over den muur c strijkende vlammen
geschiedt; zij hebben het groote voordeel, dat de asch der steen-
kolen of turven niet onder de stof, die men verhit, komen kan.
De koolzure soda bestaat uit gelijke aequivalenten soda en kool-
zuur. In den handel komt zij df gekristalliseerd voor, als wan-
neer zij meer dan de helft kristalwater bevat en zeer ligt ver-
weert , óf gecalcineerd, d, i. gegloeid, dus zonder water. Deze
laat.ste is dus meer dan eens zoo Sterk als de eerste. In water
is zij zeer gemakkelijk oplosbaar. Vele minerale -wateren, b. v.
dat van Carlsbad, bevatten groote hoeveelheden van hetzelve in
oplossing. Het zoogenaamde Carlsbader zout, hetwelk men door
verdamping van het water verkrijgt, is een mengsel van koolzure
en zwavelzure soda.
Dubbel koolzure soda (NaO,2COj,HO).
Is moeijelijker oplosbaar dan het vorige en wordt algemeen voor
bruispoedcr gebruikt, omdat het met zuren eens zooveel koolzuur
ontwikkelt als het enkelvoudige zout. Om bruispoeder te ver-
vaardigen, wrijft men gelijke deelen wijnsteenzuur en dubbel
koolzure soda droog onder elkander. "Werpt men dit mengsel in
water, zoo vormt zieh wijnsteenzure soda en het koolzuur ont-
wijkt.
Soda of sodiumoxyde (Na0,H0).
221. Ontneemt men het koolzuur aan de koolzure soda, zoo
blijft er soda over. Deze bewerking geschiedt, even als bij de
potasch is aangegeven, door eene oplossing van koolzure soda
met gebrandcn kalk te koken. De vloeistof, die men verkrijgt,
heet sodaloog; zij werkt bijtend, geeft met vetsoorten zeep , en
wel harde , met zand gesmolten, glas en is eene zeer sterke basis,
even als de bijtende potasch, boven welke zij tot gebruik in het
dagelijksche leven dikwijls verkozen wordt.
Proef. Men late op ecu schaaltje een stukje soda eenige dagen
aan de luelit blootgesteld. Het zal eerst water uit de lucht aan-
trekken en vervloeijen, maar daarna tot eene witte zoutmassa
opdroegen. Even als potasch neemt het gaarne uit de lucht wa-
ter en koolzuur op, maar terwijl dc koolzure potasch voortgaat
met te vervloeijen, verliest daarentegen de koolzure soda aan dc
lucht gemakkelijk een deel van haar kristalwater en verweert ^
zoo als men het noemt.
Sodium (Na).