Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page

Koningswaier of salpeter-zoutzuur.
K0SINGSWAI12R OF SALPETEB.-ZOUIZUUE (2 HCl+NO,).
103
188. Proef. Men giete in een glaasje 1 drachme salpeterzuur,
in een ander 2 drachmen zuiver zoutzuur en werpe in elk eenige
stukjes echt bladgoud; zij zullen niet opgelost worden. Voegt men
echter beide vloeistoffen bij elkander , zoo verdwijnt het goud spoe-
dig, het wordt opgelost. Het goud wordt de koning der metalen
genoemd, van daar de naam van koningswater, dien dit mengsel
draagt. Verdampt men het vocht, zoo blijft er een geel zout
over, dat uit goud en chloor bestaat. Daar het zoutzuur zijn
chloor niet uit vrije beweging aan het goud afstond, zoo moet
wel het vermoeden ontstaan , dat het door het salpeterzuur ge-
dwongen werd, dit te doen. Hetgeen hieibij geschiedt, valt ligt
te begrijpen, wanneer men terug ziet op de bereiding van het
chloor uit zoutzuur en bruinsteen. Het salpeterzuur werkt op
dezelfde wijze op liet zoutzuur als de bruinsteen. Het bevat,
even als deze, veel zuurstof en
geeft die gemakkelijk af. Dit
geschiedt ook hier, en dc vrij
geworden zuurstof ontneemt
aan het zoutzuur de waterstof,
terwijl zij daarmede water
vormt. Er moet dus chloor
vrij ^J•orden, dat als een enkelvoudig cn sterk chemisch ligehaam
zich terstond met het eveneens enkelvoudige goud verbindt. Het
salpeterzuur verliest daarbij 2 aequivalenten zuurstof en wordt
salpeterigzuur, dat in gele dampen ontwijkt.
Men gebruikt dit koningswater om goud en platina op te lossen ,
die door andere zuren niet worden opgelost.
BKOMIUM EN IODIUM WATERSTOF (HBr CU HJ).
189. Bromium- en lodiumwaterstofzuur. Deze beide zuren
hebben groote overeenkomst met het zoutzuur. Hunne verbin-
dingen met metalen heeten bromium- en iodium-metalen (bromu-
ren en bromiden , ioduren en iodiden) of bromiumwaterstofzure en
iodiumwaterstofzure zouten. Men vindt ze steeds als trouwe be-
geleiders van het keukenzout in de natuur, derhalve in het zee-
water eu de zeeplanten , in de zoutbronnen enz., doch in zeer
kleine hoeveelheden.
190. riuorium en waterstof, vloeispaathzuur (HEI). Men stoote
11*