Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
Chloor en waterstof, Zoutzuur. 101
Even als het ijzer, zoo worden ook vele andere metalen in
zoutzuur opgelost en in zouten veranderd.
b) Proef. In een reageerbuisje brenge men ijzerroest en voege
er zoutzuur bij; het wordt opgelost doch zonder ontwikkeling van
gas. Hier treft de waterstof van het zoutzuur een ligehaam aan ,
waarmede het zieh kan verbinden, namelijk de zuurstof van het
ijzeroxyde, en zij verbindt zich daarmede tot water. Uit de geel-
bruine oplossing kan men moeijelijk kristallen verkrijgen , doch
dampt men ze af, zoo krijgt men een zoutmassa, die ijzerchloride
(Ee, Clj) heet. Het bevat de helft meer chloor dan het vorige
zout. Het zoutzuur wordt zeer dikwijls gebruikt, om metaaloxy-
den op telossen.
c) Proef. Men losse eenige kristallen van het volgens a) ver-
kregen ijzerchloruur in een weinig water op en giete er chloorwater
bij; de groene kleur verandert in geel en de vloeistof geeft bij
verdamping bruin ijzerchloridd. Het chloor van het chloorwater
heeft zich met het ijzerchlorure verbonden en dit tot chloride
gemaakt.
d) Proef. Men losse een weinig koolzure soda in water op;
de oplossing maakt rood reageerpapier blaauw; zij reageert basisch.
Bij de oplossing druppele men voorzigtig zoutzuiir; er zal dan
een tijdstip komen, waarop zij noch het roode noch het blaauwe
papier verandert. Het zoutzuur kan, geheel op dezelfde wijze als
een zuurstofzuur, bases neutraliseren. Zet men dc vloeistof op
eene warme plaats , zoo blijft er eindelijk een zout in kleine teer-
lingen over. Aan deze gedaante en aan den smaak erkent men
ligt, dat het keukenzout is. Ook hier heeft zich de zuurstof van
de basis met de waterstof van het zoutzuur verbonden tot water
en het chloor met het sodium tot keukenzout. Het koolzuur van
de soda ontwijkt onder opbruising.
e) Wordt zoutzuur met 8—900 deelen water verdund en be-
giet men daarmede de akkers, zoo toont het een mestend ver-
mogen te bezitten , even als het zwavelzuur (173).
187. Geheel als het ehloor verbinden ook de vier andere zout-
vormcrs of halogenen zich met metalen tot zouten; men noemt
deze zouten halpïdezouten. Zoo als wij hebben aangetoond, kun-
nen zij worden daargesteld:
1) Door bijeenvoeging van een' zoutvormer met een metaal
(162).
2) Door oplossing van een metaal in een waterstofzuur (186).
11