Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
134
'Zuren.
neer mensehen of dieren deze luchtsoort inademen; het koolzuur
kan de verbranding en het leven niet onderhouden,
c) Men houde een met koolzuur gevuld glas omgekeerd boven
Tig 86 ®®® ledig , d. i. slechts dampkringslucht bevattend glas;
brengt men na eenige minuten een' brandenden zwavel-
stok in elk van deze glazen , zoo brandt hij voort in
het bovenste, doeh gaat uit in het onderste. Het kool-
zuur is zwaarder dan de gewone lucht, het is. op den
bodem gezakt, terwijl de ligtere dampkringslucht in de
hoogte steeg. Houdt men eene met koolzuur gevulde
flesch met de opening naar beneden, over de vlam van
eene kaars, zoodat het er uit kan vloeijen, zoo wordt
het licht uitgebluscht.
d) Men herhale deze proef, doeh met dat onder-
scheid , dat men het onderste glas met koolzuur vult
en het bovenste ledig laat. Schudt men na eenige uren
beide glazen met kalkwater, zoo zal men zoowel in het bovenste
als in het onderste glas een' nederslag van koolzuren kalk ver-
krijgen, een bewijs, dat het koolzuur gedeeltelijk in de hoogte ge-
stegen is. Beide luchtsoorten hebben zich innig met elkander ge-
mengd; het koolzuur heeft zieh, hoewel zwaarder, naar boven,
de gewone lucht, hoewel ligter, naar beneden verspreid (gedif-
fundeerd.) Men noemt deze vrijwillige menging der luchtsoorten
met elkander: de diffusie der gassen. Het diifussievermogen der
gasvormige ligchamen is van hoog belang in de huishouding der
natuur, want door hetzelve ontstaat in het groot in den damp-
kring eene voortdurende in evenwigtstclling der bestanddeelen en
daaraan is het toe te schrijven, dat wij overal de zamenstelling der
lucht tamelijk gelijk aantreffen, ofschoon haar op de eene plaats
zuurstof wordt onttrokken, op dc andere koolzuur wordt toegevoerd.
e) Eene koolzuur bevattende flesch vuile men half met frisch
uitgekookt water, sluite ze met den vinger en schudde ze om; het
water neemt het koolzuur op en de vinger wordt, daar er van bin-
nen een luchtledig ontstaat, door de biutenlucht in den mond van
de flesch gednikt. Het koolzuur is oplosbaar in water. 1 Maat
water kan ruim 1 maat koolzuur oplossen , en nog ééns zooveel
wanneer men het er indrukt; het neemt daardoor een zuren smaak
aan en de eigenschap van te mousseren of op te braisen. Zooda-
nig water welt op vele plaatsen uit de aarde op, b. v. te Selters
en te Bilin en wordt onder den naam van zuurwater als geneesmid-