Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page

StUcUof en suurslof.
131
bij het inademen de longen aandoen, zoo moet men zich bij proe-
ven met salpeterzuur zoodanig plaatsen, dat zij door den lucht-
stroom worden weggevoerd.
Rookend salpeterzuur. Het salpeterzuur kan groote hoeveelhe-
den van de genoemde salpeterzurige dampen oplossen en wordt
daardoor eene roodgele vloeistof, waaruit in opene flessehen rood-
gele dampen opstijgen. Het heet dan rookend salpeterzuur
(NOj 4-NOJ. Met water verdund wordt het eerst groen, dan
blaauw en eindelijk kleurloos, terwijl het salpeterigzuur ontwijkt.
3) Stikstofoxyde (NO,).
162. Proef. Men giete op eene koperen munt een weinig water
84. dan allengs gewoon salpeterzuur,
tot het sterk begint te bruisen; het
1 bruisen wordt veroorzaakt door de
ontwikkeling van eene luchtsoort, die
men in witte glazen door middel van
den pneumatischen toestel opvangt;
zij wordt stikstofoxyde genoemd en
bestaat uit 2 maten (2 aeq.) stikstof
en 2 maten (2 aeq.) zuurstof. Men
sluit het glas onder water, het schijnt ledig^te zijn, want het
stikstofoxyde is kleurloos; doch opent men het en blaast men er
voorzigtig lueht in, zoo wordt het van boven af aan met geel-
roode dampen gevuld. Het stikstofoxyde neemt daarbij nog 1 aeq.
zuurstof uit de lueht op en verandert in salpeterigzuur, uit NO,
wordt NO,. Wegens deze eigenschap is het aangewend voor de
bereiding van het Engelsch zwavelzuur (172). Het ontstaat hier
uit het salpeterzuur, dewijl het koper daaraan 3 aeq. zuurstof ont-
trekt en tot oxyde wordt, dat zich met het niet ontleedde salpe-
terzuur tot salpeterzuur koperoxyde verbindt. Dit zout vefkrijgt
men in blaauwe kristallen, wanneer men het vocht, dat boven
het overschot van de koperen munt staat, verdampt.
163. 4) Stikstofoxydule is eene verbinding van 2 maten (1 aeq.)
stikstof met 1 maat (1 aeq.) zuurstof; het is eene kleurlooze lucht-
soort, die ingeademd wordende, bedwelmend werkt en daarom
ook lustgas genoemd wordt. Men kan dit gas als dampkrings-
lucht beschouwen, die tweemaal zooveel zuurstof bevat, als dc
gewone en waarin bovendien de bestauddeelen niet slechts ge-
mengd , maar scheikundig met elkander verbonden zijn.
Het wordt bereid door smelting van salpeterzure ammonia,
O*