Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
130 'Zuren.
oen zout, als salpeterzuur loodoxyde in de vloeistof. Hetzelfde is
het geval met alle andere metalen, welke zich in salpeterzuur laten
oplossen , b. v. zilver, kwikzilver, koper, ijzer e. a. m.. Goud wordt
door hetzelve niet opgelost, en men kan daarom door salpeterzuur
goud van zilver scheiden; van daar de duitsche naam Scheidewasser.
f) Gelijk de metalen, zoo worden ook vele niet-metalen door
salpeterzuur geoxydeerd; kool met hetzelve gekookt, wordt kool-
zuur, zwavel zwavelzuur, phosphor phosphorzuur. In al die ge-
vallen ontwijken daarbij geelroode dampen van salpeterigzuur.
g) Ook organische ligchamen, b. v. wol, vederen, hout, indigo
worden door verwarming met salpeterzuur geoxydeerd en tevens
ontleed. Men kan deze ontleding als eene verbranding op den nat-
ten weg beschouwen. Laat men organische stoffen slechts korten
tijd met het zuur in aanraking, zoo nemen vele eene gele kleur
aan ; men kan op deze wijze hout geel bijten en zijde geel verwen,
van daar ook de gele vlekken op de handen en kleederen, waarop
salpeterzuur gevallen is. Het sterke zuur wordt reeds door het zon-
licht ontleed en geel gekleurd.
Het salpeterzuur wordt, zoo als reeds uit het voorgaande blijkt,
yJ^i^ ligt ontleed en daarbij ontstaat altijd vrije zuurstof, die in
n^seenii de grootste geneigdheid heeft, om zich weder met
andere ligchamen te verbinden. Het salpeterzuur wordt door deze
eigenschap een der belangrijkste oxydatie-middelen.
h) Deze gemakkelijke ontleedbaarheid vertoonen ook de salpe-
terzure zouten. Men strooije iets van het bij d) of e) verkregen
salpeterzure loodoxyde op eene gloeijende kool, het zout zal sterk
knappende in eenige loodkorrels veranderen. Het salpeterzuur
wordt hierbij volkomen in stikstof en zuurstof ontleed; de laatste
en zoo ook de zuurstof van het loodoxyde, verbindt zich met de
kool tot koolzuur, hetwelk benevens de luchtvormig geworden stik-
stof ontwijkt en het springen veroorzaalit. Men noemt deze plot-
selinge ontwijking van luchtsoorten uit een vast ligehaam eene
ontploffing.
2) Salpeterigzuur (NO,).
161. Dit zuur ontwikkelt zich altijd als een onwelkom neveu-
produkt uit het salpeterzuur, wanneer dit, zoo als bij de vorige
proeven, gebruikt wordt, om metalen of andere ligchamen op te
lossen of te oxyderen. Het vormt bij de gewone temperatuur een'
roodgelen verstikkenden damp, die echter door eene sterke koude
tot eene blaauwe vloeistof verdigt kan worden. Daar deze dampen