Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
128 'Zuren.
Wanneer men ecMer door eene afgesloten hoeveelheid laeht een
groot aantal eleetrische vonken laat gaan , wordt er altijd een
■weinig salpeterzuur gevormd. Dit is de reden, waarom men dik -
wijls in het regenwater, maar vooral na onweder, merkbare hoe-
veelheden salpeterzuur aantreft. De bliksem toch is niets dan eene
sterke electrische vonk en brengt als zoodanig in het groot eene
gedeeltelijke verbinding der beide hoofdbestanddeelen der damp-
kringslucht tot .salpeterzuur tot stand, even als bij de proef in het
klein met de electriseermachine.
Het sterkste salpeterzuur, zoo als dit op de beschrevene wijze
verkregen is, bevat nog op IN. pond 16 lood water, of op 1 aeq.
zuur 1 aeq. water, zonder hetwelk het niet kan bestaan. Ont-
trekt men dit aan het zuur, zoo wordt het ontleed in zuurstof en
eene lagere verbinding van zuurstof met stikstof. Bij vele andere
ligchamen, vooral organische, heeft hetzelfde plaats. Men noemt
dit water constitutiewater, om daardoor aan te duiden, dat het
tot de constitutie, tot het bestaan dier ligchamen onvermijdelijk
noodig is. Hot kristalwater is slechts tot het bestaan van den
vorm of de gedaante noodzakelijk. Het gewone, in den handel
voorkomende salpeterzuur, dat men in fabrieken gewoonlijk uit
groote ijzeren cylinders bereidt, bevat op een pond ten minste
4—6 once water, het is dus 3—4 malen slapper dan het boven-
genoemde.
160. Troeven met salpeterzuur.
a) Een druppel salpeterzuur is toereikende, om vele lepels wa-
ter zuur te maken, blaauw reageerpapier wordt zelfs bij eene nog
sterkere verdunning door hetzelve nog rood gekleurd, het salpeter-
zuur kenmerkt zich derhalve als een sterk zuui'.
b) Als het tegenovergestelde van de zuren kan de bekende geest
van sal ammoniak, juister ammoniak genoemd, dienen. Deze smaakt
loogaehtig, verandert blaauw reageerpapier niet, doch maakt rood
blaauw en vertoont dus het karakter van eene basis. Kenmerkend
is buitendien zijn uiterst prikkelende reuk.
e) Bij 1 lood geest van sal ammoniak druppele men voorzigtig
en onder gestadig omroeren salpeterzuur en wel zooveel, tot zoo-
wel rood als blaauw papier daarin onveranderd blijven. Is dit
tijdstip daar, zoo bespeurt men niets meer van den zuren of van
den loogachtigcn smaak, niets meer van den sterken reuk; de
smaak is zoutachtig geworden, de reuk is verdwenen. Men noemt
dit, zoo als vroeger reeds gezegd is, neutralisatie. De vloeistof