Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
]12 Niet-metalen of metalldidtn.
vuurt als het ware den phosphor tot grootere kracht en werkzaam-
heid aan. Hij verbindt zich gaarne met een zuur, doch er is geen
voorhanden; het kan evenwel ontstaan, wanneer de phosphor aan
het water zuurstof onttrekt. Dit geschiedt, en men kan zeggen:
dc kalk zet den phosphor aan, hij beschikt hem voor tot de ont-
leding van het water, om aan zijne begeerte naar een zuur te
kunnen voldoen. Hieruit wordt de naam verklaarbaar, die deze
soort van verwantschap gekregen heeft, men noemt haar namelijk
voorbeschikkende of aandrijvende. Het is dus eene verwantschap,
een verlangen naar een ligehaam , dat nog niet bestaat, dat echter
uit dc aanwezig zijnde elementen gevormd kan worden, en ook,
juist ten gevolge van dit verlangen, werkelijk gevormd wordt.
147. Gaan wij nu na, wat er bij de bereiding van de water-
stof (84) en de zwavelwaterstof (132) geschiedt, zoo zal men niet
kunnen betwijfelen, dat ook in deze beide gevallen eene voorbe-
schikkende verwantschap werkzaam is. Het aandrijvende ligehaam
is hier echter een zuur, het sterke zwavelzuur; dit heeft eene
groote begeerte naar eene basis en dringt het ijzer, zich in eene
zoodanige te veranderen, hetgeen gemakkelijk kan geschieden,
wanneer het zich met de zuurstof van het water verbindt. Daar-
door wordt het andere bestanddeel van dit laatste vrij, het wordt
luchtvormig en ontwijkt, in het eerste geval alleen , in het tweede
in gemeenschap met dc zwavel, die het ijzer los laat, op het
oogenblik , dat het zich met dc zuurstof verbindt.
248. Het baart wclligt verwondering, waarom het zwavelzuur
zich niet onmiddellijk met het metallisch ijzer, of de kalk met
den phosphor verbindt, maar dit kan daarom niet geschieden,
daar, zoo als reeds gezegd is, enkelvoudige stoffen in den regel
zich slechts met enkelvoudige, zamengestelde alleen met zamen-
gestelde kunnen verbinden. Het zamengestelde zwavelzuur is dus
niet in staat, zieh met het enkelvoudige ijzer te vereenigen, docli
wel met het zamengestelde ijzeroxydule; evenmin kan de zamen-
gestelde kalk met den enkelvoudigcn phosphor in verbinding ko-
men , maar dit geschiedt terstond, wanneer dc phosphor, door
zuurstof op te nemen, eveneens een zamengesteld ligehaam ge-
worden is.
149. Het plaatsen van het kolfje, bij de voorgaande proef, in
zoutwater had ten doel, het ontbranden van den phosphor bij het
ligt mogelijke springen van het kolfje te verhinderen. Zoutwater
van de opgegevene sterkte kookt eerst bij 109° C.; het vocht in