Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
Scheihmdiffe im-hluijeii.
goddelijke Almagt zicli dc sclieikundigc en physische processen tot
hare dienaren heeft aangesteld, om door dezelve de eeuwige wisse-
ling der stof voort te brengen, welke wij dag aan dag om ons heen
in de natuur oniwaren, en door dezelve onafgebroken uit den dood
steeds wederom nieuw leven in het licht te roepen, moet het ons
van zelf duidelijk zijn , hoe belangrijk en passend voor elk denkend
mensch die wetenschap is, welke hem deze wisseling verklaart en een
naauwkeurigcr inzigt in de wonderen der schepping geeft. Dit die-
pere inzigt zal den menschelijken geest niet slechts tot een hoogeren
trap van beschaving en volmaking leiden, het moet hem tevens
met groote bewondeiing en innige vereering vervullen jegens Hem,
die in deze w^onderen ons zijne onnaspeurlijke almagt en wijsheid
heeft geopenbaard.
Dc belangstelling in de kennis der scheikundige werkingen, waarbij
wij ons van nu aan alleen bepalen, wordt echter ook nog van eene
andere zijde krachtig opgewekt, namelijk door de nuttige toepassing,
welke wij daarvan in het leven kiuinen maken. De chemie leert
den apotheker artsenijmiddelen te bereiden; zij toont den bergwer-
ker niet slechts de in steen verborgen metalen, maar zij helpt hem
ook ze daaruit tc smelten en te verwerken. De chemie, verbonden
met de physica , is vooral de hefboom geweest, waardoor zoo vele
kunsten en handwerken in de laatste tientallen van jaren tot eene
buitengewone hoogte gebragt zijn, waardoor ons die ontelbare ge-
makken en geriefelijkheden des levens worden aangeboden, die onze
ouders nog ontberen moesten. Dat dc landman haar ook zeer spoedig
als eene onmisbare huisvricndin zal begroeten, valt niet te betwij-
felen, want zij alleen is het, welke hem dc bestanddeelen van zijnen
akker aantoont, welke hem met de voedingsmiddelen der planten be-
kend maakt, die hij op zijn land wil verbouwen, en met de midde-
len , waardoor hij de vruchtbaarheid van zijne velden kan verhoogen.
5. Gloeit men een lood ijzer zoo lang, tot er zich eene sterke
korst van hamerslag om gevormd heeft, en weegt raen het daarna,
zoo zal men vinden, dat het gewigt is toegenomen; er moetalzoo
uit de lucht iets weegbaars zich daar bijgevoegd hebben. Dit weeg-
bare is een luchtsoort, welke men zuurstof noemt; door hare ver-
eeniging met het ijzer wordt zij vast, doch men is in staat door
andere chemische bewerkingen haar weder den vorm van lucht te
geven. Laat men het hamerslag gedurende langen tijd in vochtige
lucht staan , zoo woidt het allengs in roest veranderd en weegt
nu wederom meer dan vroeger, het heeft water en nog eenige zuurstof