Boekgegevens
Titel: De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Auteur: Stöckhardt, J.A.; Gunning, Jan Willem
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1855
3de Nederduitsche uitg. van Stöckhardt's Schule der Chemie, bew. door J. W. Gunning
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 649 E 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203594
Onderwerp: Scheikunde: scheikunde: algemeen
Trefwoord: Chemie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De scheikunde van het onbewerktuigde en bewerktuigde rijk: bevattelijk voorgesteld en met eenvoudige proeven opgehelderd
Vorige scan Volgende scanScanned page
110 Niet-metalen, of fiieialldiden.
bet bij deze proef in zijne magt, den pliosplior naar willekeur
langzaam tot phosphorigzuur, onvolkomen tot phosphoroxyde, of
volkomen tot pbospborzuur te oxyderen of te verbranden. De proef
is ook zeer geschikt tot verduidelijking van den luchtstroom, die
in de kagchels en schoorsteenen aanwezig is (111).
143*. Niet alleen om zijne groote brandbaarheid is de phosphor
eene gevaarlijke stof, hij is ook een hevig vergif. Yan die eigen-
schap heeft men in de laatste jaren eene zeer nuttige toepassing
getrokken ter verdelging van ratten en muizen. Men laat name-
lijk een stukje phosphorus in warm water smelten en roert er dau
zoo veel meel onder, dat er eene brij ontstaat, die men duchtig
met een stamper door elkander kneedt. De phosphorus wordt
daarbij door de geheele massa heen verdeeld. Voegt men bij dit
deeg een weinig vet en besmeert er dan een reepje brood mede,
dan heeft men daarin een gemakkelijk en zeker middel om zich
van deze lastige dieren te ontdoen, daar zij er gaarne van eten
en spoedig daarna sterven. Dit phosphordeeg is verreweg te ver-
kiezen boven het zoo hoogst gevaarlijke rattenkmid (wit arsenik),
daar het niet zoo gemakkelijk als dit laatste tot toevallige of
opzettelijke vergiftiging van menschen aanleiding kan geven.
144. De phosphor werd vroeger uit de urine verkregen, maar
tegenwoordig trekt men hem algemeen uit de beenderen. De
beenderen bestaan uit lijm, kalk en phosphorzuur (PO,).
De lijm wordt verwijderd door de beenderen te gloeijen (zij
verbrandt.)
De kalk wordt verwijderd door zwavelzuur (er ontstaat zwavel-
zure kalk).
[ O..... wordt verwijderd door gloeijing met kool (er ontstaat
kooloxyde-gas).
(P blijft zuiver over.
Daar de phosphor vlugtig is en ligt verbrandt, zoo geschiedt het
gloeijen van het phosphorzuur met kool in een gesloten vat, ge-
meeidijk in eene aarden retorte, waarvan de hals in een' bak met
water steekt, in hetwelk de phosphordampen verdigt worden. Het
is dus eene destillatie. Het mede ontwikkeld wordende kooloxyde-
gas ontwijkt door het water heen.
De kool heeft de eigenschap bijna alle zuren en bases, zoo als
hier het phosphorzuur, bij de gloeihitte van zuurstof te bevrijden
of, zoo als men zegt, te desoxyderen of te reduceren. Daarbij
ontstaat uit G en O kooloxydegas (CO). Men gewint bijna alle