Boekgegevens
Titel: Kleio: verhalen en schetsen
Deel: Dl. 2 Geschiedenis der Middeleeuwen
Auteur: Kollewijn, A.M.
Uitgave: Amersfoort: A.M. Slothouwer, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: F 337
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203496
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Kleio: verhalen en schetsen
Vorige scan Volgende scanScanned page
.162
overhandigde geschriften voorlezen, en daarop verklaarde de
vergadering, dat het te Worms genomen besluit op grond
der Isidorisqhe decretalen onwettig jras. Door de Isidorische.
decretalen verstaat men eene door bisschop Isidorus van Sevilla
(t 636) bijeengebrachte verzameling van besluiten op conciliën
en door bisschoppen genomen. Een paar eeuwen later ver-
scheen er een afschrift van, met vele nieuwe besluiten ver-
meerderd, zooals dat de bisschop van Rome als stedehouder
van Christus het hoofd der geheele geestelijkheid was, en
dat hij alleen de macht bezat conciliën bijeen te roepen. Te
vergeefs zochten geleerde bisschoppen te bewijzen, dat het
afschrift eene vervalsching was van de Isidorische decretalen:
de Romeinsche bisschop Nicolaas I (t 867) verklaarde het
voor echt, en aldus werd het beschouwd, totdat in het be-
gin der zeventiende eeuw de onechtheid ervan is bewezen.
Sedert noemt men het de pseudo Isidorische decretalen.
Den dag na het ontvangen van het besluit der vergadering
te Worms hield Gregorius eene redevoering voor honderd
tien bisschoppen en deed daarin uitkomen, hoe welwillend en
toegevend hij zich steeds jegens Hendrik IV had gedragen.
Daarna sprak hij over dezen, alsmede over de bisschoppen
van Utrecht, Mainz, Bamberg en die van Lombardije het
anathema of den grooten ban uit. Het uitspreken van den
ban over iemand, die zich ergerlijk gedroeg, reeds door de
apostelen van de Mozaïsche leer overgenomen, geschiedde
aanvankelijk door de gemeenten en hare voorgangers. Lang-
zamerhand kwam het recht om iemand in den ban te doen
uitsluitend aan de bisschoppen, die er wel eens gebruik van
maakten als verdedigingswapen tegen hun vijandige vor-
sten , en sedert de tiende eeuw kende men aan den bis-
schop van Rome het recht toe, in alle landen den ban-
vloek uit te spreken. De excommunicatie, of kleine ban,
sloot iemand uit van den altaardienst en de sacramenten;
het anathema, dat met eene menigte vervloekingen werd uit-
gesproken, bovendien van eene begrafenis in gewijden grond.