Boekgegevens
Titel: De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Auteur: Crüger, F.E.J.; Steyn Parvé, Daniel Jan
Uitgave: Leyden: D. du Mortier en Zoon, 1854
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 1136 E 16
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203454
Onderwerp: Natuurkunde: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Vakdidactiek
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De natuurkunde in de volksschool: eene bijdrage tot de methodische behandeling van het eerste onderwijs in de natuurkunde, tevens als leiddraad tot het doen van de eenvoudigste physische proeven
Vorige scan Volgende scanScanned page
— 6G —
het toch het goede met het slechte wegwerpen, wanneer men
verklaart, dat de geheele leer van het galvanisme voor de
volksschool te hoog, te nieuw en te onbekend is. Het be-
grip van nieuw is zeker zeer betrekkelijk — ik herinner
slechts aan hetgeen Alexander von Humboldt van de Chi-
nezen en Japannezen zegt(l) —; intusschen is eene uitvin-
ding, die eene halve eeuw oud is, zekerlijk niet te nieuw
voor de school, zoo zij vele toepassingen in het dagelijksche
leven gevonden heeft. En als de leer van het galvanisme
en de nog nieuwere van het electromagnetisme nog onbe-
kend zijn, zoo wordt er juist daarom des te meer naar ge-
vraagd: en van wien zal de jeugd stelliger uitsluitsel kunnen
verwachten, dan van hare onderwijzers? Het kind gaat naar
het station van den spoorweg; langs den weg valt hem de
draadgeleiding van den electrischen telegraaf in het oog; mis-
schien ziet hij wel in het stationsgebouw de wijzerplaat van
den telegraaf en de galvanische batterij. De ontdekker van
het electromagnetisme (2) zegt zelf: „De electromagnetische
telegraaf heeft de opmerkzaamheid van den gemeenen man
zelfs gaande gemaakt in landen, waar hij slechts bij name
bekend is," Is het dan zoo moeijelijk in te zien, dat bij
onze constante kolom door contact van twee metalen met
vloeistoffen een galvanische stroom ontstaat; dat deze, als
hij door middel van een koperdraad om een stuk ijzer geleid
wordt, dit ijzer magnetisch maakt, al mag het ook mijlen
ver verwijderd zijn van de plaats, mits de draad er slechts
heen geleide; dat dit ijzer dan een nabijzijnd ligt beweegbaar
ijzeren staafje aantrekt, en het weer loslaat, zoodra de stroom
afgebroken wordt? Evenmin als den electrischen telegraaf(3),
(1) Humboldt, Voyage aux régions équinoxiales, Livre II, Chap. V,
Tome II, p. 372: » En Chine et au Japon on regarde comme des inventions
lécentes celles que Ton ne connaît que depuis doux mille ans,^^
(2) H. C. Oebsted, der Geist in der Natur. Duitsch van Kansegiesier,
Leipzig, 1850, p. 119.
(3) Eene ßocde populaire verklaring van het galvanisme en eene voor de
volksschool meer «lan toereikend uitvoerige beschrijving van den gewonen
electrischen telegraaf bevat het w erkje van Pelchbzim : Der electromag-
netische Telegraph allgemein verständlich dargestellt und durch 21 illuminirte
Figuren erlaütert, Berlin, 1848.